THELLĖSITĖ DETARE DHE OQEANIKE

Falėnderimi i takon Allahut, Zotit tė tė gjitha botėrave.

Paqja dhe shpėtimi qoftė mbi tė dėrguarin tonė, Muhammedin a.s., familjen, shokėt dhe ata qė e ndjekin rrugėn e tij derisa tė jetė jeta.

Mrekullia e Kur'anit ėshtė e vazhdueshme dhe e pėrhershme derisa tė jetė jeta. Ai ėshtė i kuptueshėm pėr njerėzit e kulturave dhe popujve tė ndryshėm. Si beduini i shkretėtirės ashtu edhe profesori i universitetit gjen nė Kur'an atė qė i nevoitet.

Ky ėshtė profesor Derga Bursad Rav, profesor i oqeanologjisė. Tani ėshtė profesor nė Universitetin "Melik Abdul Azis" nė Xhede tė Arabisė Saudite. U takuam me tė dhe i treguam disa vargje Kur'anore dhe thėnie tė pejgamberit, Muhammedit a.s., qė kanė tė bėjnė me shkencėn. Ai u befasua kur dėgjoi dhe lexoi kuptimin e vargjeve kur'anore rreth fenomenit shkencor.

Prof. Rav vendosi qė tė merret me shpjegimin e kėtij vargu Kur'anor.

"Si errėsirat nė det tė thellė, tė cilėn e mbulojnė valė mbi valė dhe mbi ato, retė e dendura, pra errėsira njėra mbi tjetrėn, sa qė nuk mund t'a shoh ai as dorėn e vet. Atij, tė cilit Allahu nuk i jep dritė, ai nuk ka pėr tė pasur dritė." (En Nur 40)

PROFESOR RAV shpjegoi:- Kėto errėsira u njohėn nga dijetarėt, kohėt e fundit, pas pėrdorimit tė nėndetėseve, tė cilat mundėsuan zhytjen nė thellėsitė e mėdha detare. Njeriu pa pėrdorimin e mjeteve zhytėse, nuk ka mundėsi tė zhytet nė thellėsinė mbi 20-30 metra. Zhytėsit tė cilėt kėrkojnė margaritarė nė zonat e Gjirit Persik, zhyten nė thellėsira qė janė mė pak se 30 m. Njeriu qė zhytet nė thellėsinė mbi 200 metra, s'mbetet i gjallė.
Vargu kur'anor, i referohet kėtii fenomeni qė haset nė detet e thellė. Prandaj Zoti nė Kur'an thotė: "Si errėsirat nė det tė thellė.." Errėsirat qė shtresohen njėra mbi tjetrėn, nė detet e thellė, formohen nga dy shkaqe. Shkaku i parė ėshtė si rezultat i humbjes sė ngjyrave shtresė pas shtrese. Rrezet e dritės pėrbėhen nga 7 ngjyra. Kur kėto rreze zbresin nė ujė, ngjyrat pėrbėrėse zbėrthehen. Kėshtu pjesa e sipėrme e detit, nė thellėsinė deri nė 10 metra, absorbon ngjyrėn e kuqe. Nėse njė zhytės, zhytet nė thellėsinė deri nė 30 metra dhe nga dėmtimi i trupit tė tij del gjak, ai S'mund ta shohė gjakun e vet, sepse ngjyra e kuqe nė kėtė thellėsi nuk dallohet. Pas ngjyrės sė kuqe, uji absorbon ngjyrėn portokall, kurse nė thellėsinė prej 50 metrash fillon tė absorbojė ngjyrėn e verdhė. Duke zbritur mė tej, nė thellėsinė prej 100 metrash, uji absorbon ngjyrėn e gjelbėrt, ndėrsa nė thellėsinė prej 200 metrash absorbon ngjyrėn e kaltėrt.

Pra, kemi formimin e disa errėsirave nė shtresat e ndryshme tė ujit, tė cilat janė tė vendosura njėra mbi tjetrėn. Pėrsa i pėrket shkakut tė dytė tė errėsimit, ai ndodh pėr arsye tė pengesave tė cilat pengojnė dritėn, sepse njė pjesė e rrezeve ndriēuese tė diellit, gjatė zbritjes sė tyre nė tokė, thithen prej reve, kurse pjesa tjetėr shpėmdahet prej tyre. Kėshtu forinohet njė tjetėr errėsim pėr shkak tė reve. Nė fakt ky ėshtė errėsimi i parė. Kur rrezet ndriēuese tė diellit, zbresin nė det tė trazuar, ato reflektohen nga valėt duke vezulluar. Prandaj kur valėt e detit trazohen, shkėlqimi vezullues ėshtė i fortė nė varėsi nga pjerrėsia e valės. Kėshtu valėt e detit dėbojnė rrezet e dritės duke shkaktuar njė tjetėr errėsim. Rrezet ndriēuese qė arrijnė tė depėrtojnė, zbresin poshtė dhe realizojnė ndarjen e detit nė dy shtresa: nė shtresėn e sipėrme, nė tė cilėn ndodhet drita e nxehtėsia dhe nė shtresėn e poshtme, nė tė cilėn gjendet errėsira e fiohtėsia. Kėto dy shtresa ndryshojnė nga cilėsitė dhe veēoritė e tyre. Madje ekziston njė brez ndarės mes shtresės sipėrfaqėsore dhe asaj tė thellė. Ky brez i brendshėm ndarės paraqet pengesė pėr dritėn dhe e reflekton atė. Kjo gjė u bė e njohur nė vitīn 1900. Kėshtu nė det gjenden errėsira mbi errėsira, qė janė tė ngjeshura njėra mbi tjetrėn, si pasojė e pengesave qė paraqesin retė, valėt etj., dhe errėsira qė shkaktohen si rezultat i zbėrthimit tė ngjyrave pėrbėrėse tė dritės nė ujė, gjė qė ėshtė pėrtnendur nė kėtė varg kur'anor qysh para 1400 vjetėsh:

"Pra errėsira njėra mbi iyetrėn, sa qė nuk mund ta shohė ai as dorėn e vet. Atij tė cilit Allahu nuk i jep dritė, ai nuk ka pėr tė pasur dritė. (En Nur, 40)

Nė kėto zona tė thella ka errėsira tė forta dhe kur nėndetset zbresin nė kėto thellėsira nuk mund tė shohin, prandaj pėrdorin burime drite akumulative pėr tė parė.

Pra, kush e njoftoi Muhammedin a.s. pėr kėto mrekulli?!

Kjo ishte ajo rreth sė cilės diskutoi prof. Ravi. Pastaj analizuam sė bashku me tė, shumė ajete kur'anore qė kanė tė bėjnė me sferėn e specializimit tė tij

E pyetėm: - Profesor, si e komentoni ju fenomenin e mrekullisė shkencore nė Kur'an dhe Sunnet?! Si i mėsoi Muhammedi a.s. kėto tė vėrteta shkencore para 1400 vjetėsh?!

PROF. RAV u pėrgjigj:

"Ėshtė vėshtirė tė imagjinohet se kėto njohuri kanė ekzistuar nė atė kohė, pra para 14 shekujsh. Edhe pse disa gjėra pėrfshijnė mendime tė pėrgjithshme, pėrshkrirrł i disa detajeve nė hollėsi ėshtė gjė shumė e vėshtirė. Nga kjo kuptohet se kjo s'ėshtė dije njerėzore, sepse njeriu i zakonshėm s'ka mundėsi t'i shpjegojė kėto fenomene me kaq pėrpikmėri. Kjo mė shtyn tė mendoj pėr njė Fuqi Mbinatyrore e Mbinjerėzore dhe mė bėn tė besoj se kėto njohuri kanė ardhur nga njė burim Hyjnor.

PROF EZ ZENDANI.

Patjetėr qė po! Burimi i kėsaj dije duhet tė jetė njė burim mbinatyror, qė qėndron mbi fuqinė njerėzore, ashtu siē pohoi edhe prof. Ravi. Dhe kjo ėshtė e vėrtetė, sepse Kur'ani ėshtė fjalė e Atij qė e njeh natyrėn, universin dhe sekretet e tii...

"Thuai: Atė ta zbriti Ai, i Cili e di tė fshehtėn nė qiej e nė tokė... "

Kėshtu gėrshetohen dėshmitė e shkencėtarėve, dėshmi pas dėshmie duke shpjeguar se ky libėr qė ėshtė dritė dhe udhėrrėfyes, vėrtet ka fakte dhe argumente mbi vėrtetėsinė e tii.

Kur'ani i shenjtė ėshtė udhėrrėfyes, ėshtė argument dhe dėshnł e amshueme deri nė Ditėn e Gjykimit.

"Nė emėr tė Allahut, Bamirėsit tė pėrgjithshėm, Mėshiruesit!

"Atyre qė u ėshtė dhėnė dija e dinė se kjo qė tė ėshtė shpallur ty nga Zoti ėshtė e vėrtetė dhe se udhėzon nė rrugėn e Fuqiplotit dhe tė Lavdėruarit." (Sebe, 6)