TĖ VĖRTETA ASTRONOMIKE

Falėnderimi i takon Allahut, Zotit tė tė gjitha botėrave.

Paqja dhe shpėtimi qoftė mbi tė dėrguarin tonė, Muhammedin a.s., familjen, shokėt dhe ata qė e ndjekin rrugėn e tij derisa tė jetė jeta.

Allahu i madhėruar na shpjegon se kėtė libėr, Kur'anin e zbriti si mėshirė pėr tė gjitha botėrat, Ai thotė:

"Ky Kur'an nuk ėshtė gjė tjetėr, veēse kėshillė pėr botėrat. Ju gjithsesi do ta kuptoni vėrtetėsinė e tij, qoftė pas pak kohe" (Sad, 87-88)

Kur'ani ėshtė pėrktijtties pėr mbarė njerėzimin. Nė tė ka tė dhėna dhe njohuri tė cilat shpjegohen me kalimin kohės. Ky Kur'an ka zbritur nga dija e Allahut. Ēdo varg nė tė ėshtė dhėnė nga dij a e Tij.
Allahu i Lartmadhėruar thotė:

"Po Allahu dėshmon pėr atė qė t'u zbrit ty, atė ta zbriti sipas dijes sė Vet" (En. Nisa, 166)

Pra, Kur'ani ėshtė fjalė e Zotit. Ēdo varg nė tė ėshtė nga dija e Tij. Njerėzinł me pėrparimin e tij shkencor po arrin tė zbulojė vazhdinłsht dijen hyjnore nga e cila kanė zbritur kėto vargje kur'anore. Kėshtu qė sa mė shumė ata pėrparojnė nė shkenca tė ndryshme, aq mė shumė u bėhet e mundur qė tė kuptojnė vėrtetėsinė e Kur'anit tė shenjtė.

Shkenca bashkėkohore po zbulon shumė tė vėrteta tė universit, tė cilat janė pėrmendur nė'vargjet kur'anore. Njerėzlmi vazhdimisht nė Kur'an po zbulon tė vėrtetat e panumėrta shkencore qė dėshmojnė se Kur'ani ėshtė shpallje nga Allahu.

Ky ėshtė profesor Armstrong njėri nga dijetarėt mė tė njohur tė astronomisė nė SHBA. Ai punon nė agjensinė e fluturimeve kozmike "NASA". U takuam dhe e pyetėm mbi shumė ēėshtje tė universit qė i pėrkasin sferės sė specializimit tė tij. E pyetėm se si ėshtė formuar hekuri.

PROF ARMSTRONG tha:

"Do t'ju flas se si janė formuar tė gjithė elementėt mbi sipėrfaqen e tokės. Kemi zbuluar, madje janė bėrė shumė prova qė kanė vertetuar kėtė qė do t'u them. Pėr tė formuar trupa tė vegjėl prej thėrrmijave elementare, elektroneve, protoneve etj. duhet njė fuqi shumė e madhe. Sipas llogaritjeve tona fuqia qė nevojitet pėr ndėrtimin e elementit tė hekurit ėshtė 4 herė mė e madhe se fuqia e sistemit tonė diellor. Pra, nuk mjafton fuqia e Tokės e Diellit, e Hėnės madje dhe fuqia e tėrė sistemit diellor ėshtė e pamjaftueshme, por nevojitet njė fuqi 4 herė mė e fortė se fuqia e sistemit tonė diellor qė tė formohet elementi i hekurit."

Pastaj ai vazhdoi duke thėnė:

"Pėr kėtė arėsye dijetarėt mendojnė se hekuri ėshtė element i huaj, i ardhur nė Tokė dhe nuk ėshtė krijuar nė tė."

Ne i lexuam fjalėt e Allahut tė Madhėruar:

"Dhe ne e zbritėm hekurin nė tė cilin ka force tė forte dhe dobi pėr njerėzit" (El Hadid, 25)

Pastaj e pyetėm se a ka nė qiell plasaritje?

Ai tha: - Jo... Ju po flisni pėr njėrėn nga disiplinat e astronomisė. Universi ėshtė i plotė. Kėtė gjė dijetarėt e zbuluan kohėt e fundit. Nėse njė trup nė hapėsirė pėrshkon njė largėsi tė caktuar dhe tė njėjtėn largėsi e pėrshkon nė drejtim tė kundėrt, do tė vėrejmė se pesha e kėtij trupi nė kėto dy drejtime ėshtė e njėjtė, sepse ky trup ėshtė i ekuilibruar, prandaj dhe forcat shtytėse nė tė gjitha anėt janė tė njėjta. Sikur tė mos ekzistonte ky ekuilibėr nė univers do tė kishte pėrplasje dhe plasaritje.

I kujtuam fjalėt e Allahut tė madhėruar:

"A nuk shikojnė ata me vėmendje qiellin, se si mbi ta kemi ndėrtuar atė dhe e kemi zbukuruar, duke mos pasur nė tė ndonjė plasaritje. (Kaf, 6)

Biseduam me tė gjithashtu mbi pėrpjekjet e dijetarėve pėr tė arritur skajet e universit dhe mbi atė se deri ku ėshtė arritur me kėto pėrpjekje.

PROF. ARMSTRONG tha:

"Ne po mundohemi qė tė arrijmė skajet e universit, vazhdimisht po i pėrsosim teleskopėt dhe pėrmes tyre po zbulojmė yje dhe po kuptojmė se ende gjendemi brenda kėtyre yjeve dhe se nuk i kemi arritur skajet e universit."

I pėrmendėm fjalėt e Allahut tė madhėruar:

"Ne qiellin mė tė afért (tė tokės) e kemi zbukuruar me yje ndriēuese dhe ato i kemi bėrė giuajtės kundėr djajve." (El-Mulk,5).

Pra, tė gjitha kėto yje janė zbukuruese tė qiellit tė parė, kurse profesori tha se ata akoma nuk i kanė arritur skajet e universit. Ai gjithashtu tha:

"Ne mendojmė tė vendosim teleskopė nė hapėsirė nė mėnyrė qė pluhuri dhe kushtet atmosferike qė gjenden tė mėnjanohen dhe tė mos paraqesin pengesė. Teleskopėt e deritanishėm nuk mund tė kalojnė largėsitė e afėrta, prandaj ata i kenł zėvendėsuar me stacione kozmike qė i kemi vendosur nė hapėsirė. Nėpėrmjet tyre kemi shkuar mė tej, por akoma gjendemi shumė larg.

I kujtova fjalėt e Allahut tė madhėruar:

"Drejto shikimin (nė drejtim tė qiellit) nėse sheh nė tė ndonjė plasaritje... Mandej herė pas here drejto shikimin, e shikimi do tė kthehet tek ti i pėrulur dhe i molistir. " (El Mulk, 3,4)

Pėr ēdo gjė ne i sillnim vargje kur'anore. Sa herė qė ai pėrmendte ndonjė tė vėrtetė ne i sillnim vargje kur'anore, me tė cilat ai pajtohej plotėsisht. Pastaj i thamė: Tė vėrtetat e astronomisė bashkėkohore njeriu i zbuloi duke pėrdorur mjetet mė bashkėkohore si satelitėt, anijet kozmike etj. Kėto tė vėrteta j anė pėrmendur nė Kur'an para mė shumė se 1400 vjetėsh. Ēfarė mendoni pėr kėtė gjė?

PROE ARMSTRONG u pėrgjigj:

"Kjo pyetje ėshtė e vėshtirė. Rreth saj kam filluar tė mendoj qė kur kemi filluar tė diskutojmė. Unė jam shumė i impresionuar, se si ky libėr pėrputhet plotėsisht me astronominė bashkėkohore, gjė qė zgjon kureshtjen e dijetarėve. Nuk kam dije tė mjaftueshme rreth historisė sė njerėzimit aq sa tė imagjinoj periudhėn e para 1400 vjetėve. Por dua tė them se ajo qė lexuat ėshtė vėrtet shumė interesante. Ėshtė e pamundur qė ato tė jenė rezultat i tė dhėnave shkencore tė asaj kohe. Mbase mund tė qėndrojė diēka tjetėr pas tė kuptuarit tonė. Por s'kam qėllim e s'mund tė ofroj pėrgjigje pėr kėtė. Thashė shumė fjalė pa e theksuar atė qė kėrkoni ju. Detyra ime ėshtė qė si dijetar tė jem i pavarur nė disa pyetje tė caktuara. Besoj se pėrmbajtja e fjalėve tė mia s'ėshtė shumė e kėnaqshme dhe jo ajo qė ju dėshironi."

PROF EZ ZENDANI

Ėshtė vėshtirė tė mendohet, dhe tė besohet qė kjo dije qė gjendet nė librin e Allahut qė iu shpall Muhammedit a.s. para 1400 vjetėsh, tė jetė produkt i mendjes sė njeriut. Domosdo ky duhet tė jetė nga njė burim qė qėndron mbi tė menduarit e dijetarėve. Ai ėshtė nga Allahu, i Cili i di tė fshehtat nė qiej e nė Tokė.

Gjatė emisioneve tona, nė takimet me dijetarė tė ndryshėm pamė se si pajtohet feja e vėrtetė me shkencėn. Nė mes shkencės sė vėrtetė dhe fesė sė vėrtetė, gjegjėsisht fesė islame s'mund tė ketė kundėrthėnie. Si ėshtė e mundur qė dy tė vėrteta tė kundėrshtohen nė mes tyre?! Nėse njė fe, cilado qoftė ajo bie ndesh me shkencėn, kjo ėshtė rjedhojė e devijimeve dhe shtrembėrimeve qė janė bėrė nė atė fe. Kėtė tė vėrtetė e kanė konfirmuar dijetarėt muslimanė gjatė shekujve.

E vėrteta shkencore s'mund tė kundėrshtojė tė vėrtetėn fetare islame.

Shekulli nė tė cilin po jetojmė nga dijetarėt ėshtė quajtur shekulli i atomit. Pra, gjendemi nė prag tė njė shekulli edhe mė tė rėndėsishėm, shekullit nė tė cilin do tė pėrputhen tė vėrtetat shkencore dhe tė vėrtetat Isalme.
LAVDĖRUAR QOFTĖ ALLAHU 1 CILI KUR'ANIN E RUAJTI NGA ĒDO DEVIJIM DHE SHTREMBĖRIM!

"Nė emėr tė Allahut, Bamirėsit tė pėrgjithshėm, Mėshiruesit!

"Atyre qė u ėshtė dhėnė dija, e dinė se kjo qė tė ėshtė shpallur ty nga Zoti ėshtė e vėrtetė dhe se udhėzon nė rrugėn e Fuqiplotit, tė Lavdėruarit. (Sebe, 6)