KODRAT

Falėnderimi i takon Allahut, Zotit tė tė gjitha botėrave.

Paqja dhe shpėtimi qoftė mbi tė dėrguarin tonė, Muhammedin a.s., familjen, shokėt dhe ata qė e ndjekin rrugėn e tij derisa tė j etė jeta.

Tani do tė takohemi me profesor SUAVEJ, njė ndėr dijetarėt mė tė shquar tė gjeologjisė dhe hidrologjisė nė Japoni. Ai ėshtė gjithashtu njė ndėr dijetarėt mė nė zė nė botė. Nė fillim tek ai hasėm dyshime rreth tė gjitha religjioneve. Ai nuk i besonte asnjė religjioni, madje kishte qėndrim indiferent ndaj tyre. Qėndrimi i tij ndaj religjioneve ishte i arsyeshėm, por jo edhe ndaj fesė islame, sepse feja islame ndryshon nga tė gjitha fetė e tjera.

Kur u takuam pėr herė tė parė na tha: nuk bėn qė dijetarėt e fesė tė flasin, ata duhet tė heshtin plotėsisht pėrsa u pėrket ēėshtjeve tė kėsaj bote.

-E pyeta: Pse profesor?

-Ai tha: Sepse kur flisni ju dijetarėt e fesė, ndizni luftėra nė mes njerėzve nė botė.

I thashė: Po Pakti i Varshavės dhe ai Atlantik pse kanė gjithė ato baza tė mėdha ushtarake, armatime nukleare, flota detare, po luftėra e yjeve, artnėt e vendosura mbi tokė e nėn tokė? Pse gjithė kjo? Mos vallė kjo bėhet nga dijetarėt e fesė? Ai heshti.

I thashė: Sido qė tė jetė unė e di arsyen e njė qėndrimi tė tlllė qė ju mbani ndaj tė gjitha feve. Por dėshiroj qė sė pari tė dėgjosh dhe tė shohėsh ffie sytė e tu, sepse ti nuk e njeh fenė islame.

I drejtova njė numėr pyetjesh nė sferėn e specializimit tė tij, me ēka janė tė lidhura disa vargje kur'anore dhe thėnieve tė Muhammedit a.s. tė cilat pėrshkrtiajnė dukuritė i-nbi tė cilat flisnim ne. Nga ai kėrkuam qė tė flas rreth maleve.

E pyeta si ėshtė forma e malit? A s'ėshtė nė formė shtylle?

PROF. SIJAVEJ u pėrgjigj:

"Malet Continentale dhe ato oqeanike pėrbėhen nga komponentė adekuate varėsisht se pėr cilin mal bėhet fjalė. Malet Continentale nė esencė pėrbėhen nga kom ponentė tė forta, kurse malet oqeanike pėrbėhen nga shkėmbinjtė vullkanikė. Edhe pse pėrbėrja e tyre ėshtė e ndryshme, ėshtė me rėndėsi qė tė thenii se tė dy kėto Iloje malesh shėrbejnė pėr qėndrueshmėrinė e kores sė tokės. Malet Continentale u formuan nėn ndikimin e forcave centripetale, kurse malet oqeanike janė formuar nėn ndikimin e forcave centrifugale. Ajo qė ėshtė e pėrbashkėt pėr tė dy Ilojet e maleve ėshtė fakti se ato kanė baza nė tė cilat mbėshteten. Pėrsa u pėrket maleve Continentale, lėnda e dendur prej sė cilės pėrbėhet mali shtrihet nėn tokė dhe i pėrngjan rrėnjės, ndėrsa pėrsa u pėrket maleve oqeanikė, lėnda e tyre e butė ėshtė e nxehtė dhe prandaj ajo arrin tė shtrihet nė mėnyrė tė lėiicėt duke shėrbyer si mbėshtetje pėr malin. Nga e tėrė kjo nxjerrim se roli i rrėnjėve tė dy Ilojeve tė maleve ėshtė mbėshtetja e tyre, nė pėrputhje tė plotė me liojin e Arkimedit.

Profesor Sijavei thotė se secili nga kėto male, qoftė iiė vende tė thata Continentale ose nė brendinė e oqeaneve kanė formėn e shtyllės.

fig. 15

Por a e dinte ndokush kėtė gjė nė kohėn e Muhammedit a.s.?

A mund tė imagjinojė njeriu qė ky mal kaq i madh, tė cilin e shohim mbi sipėrfaqen tokėsore tė shtrihet edhe nė brendinė e tokės dhe tė jetė nė formė shylle? Librat e mėparshėm qė flasin mbi gjeografinė dhe gjeologjinė, malet i pėrshkruajnė vetėm nė pjesėn e sipėime tė tyre, mbi sipėrfaqen e tokės. Shkenca bashkėkohore ka zbuluar se futja e maleve nė brendi tė tokės ėshtė, shumėfish mė e madhe se ajo qė ėshtė mbi sipėrfaqen tokėsore.

Allahu i madhėruar nė Kur'anin famėlartė, rreth maleve thotė:

"Dhe malet i bėmė shtylla" (Eti-Nebe'e, 7)

Kur e pyetėm prof. Sijavej mbi rėndėsinė e kėtyre maleve dhe rolin e tyre nė qėndrueshmėrinė e kores sė tokės, ai tha se deri mė sot shkenca nuk e ka zbuluar kėtė gjė. Ne filluam tė gjurmojmė dhe tė pyesim rreth kėsaj ēėshtjeje. Pjesa mė e madhe e gjeologėve na dhanė tė njėjtėn pėrgjigje, pėrveē njė numėri tė vogėl. Ndėr ta janė autorėt e kėtij libri tė cilin po e shohim.. Ky pėr.doret si manual nė shumė universitete tė botės. Njė nga ata qė mori pjesė nė pėipilimin e kėtij libri, ėshtė FRANK PRES. Tani ai ėshtė kryetar i shkencave akadenłke nė Amerikė. Mė parė ishte kėshilltar shkencor i ish-kryetarit amerikan Xhimi Karter.

Ē'thotė ky libėr? Nė faqen 488 na sqaron formėn e malit, i cili ėshtė nė formė shtylle. Gjithashtu nė faqen 413 shihet pjesa e sipėrme tė kodrės mbi sipėrfaqen tokėsore, kurse nėn sipėrfaqen tokėsore ajo futet nė formė shtylle.

Nė vizatimin e vendosur nė faqen 435 shohim se shkruhet mbi rėndėsinė e maleve.

"Ai thotė se malet luajnė njė rol tė madh nė pėrforcimin e qėndrueshmėrisė sė kores sė tokės".

Kėtė Kur'ani famėlartė e ka thėnė para mė shumė se 1400 vjetėsh. Allahu i madhėruar nė Kur'an thotė:

"Dite maletallahu i ka nguliturfort!" (en-Naziat, 32)

"A nuk e bėmė Ne tokėn tėpėrshtatshme (pėrjetė), ndėrsa kodrat shtylla? (en.Nebe'e 6,7) 

"Allahu vendosi malet e forta nė Tokė qė ajo tė mos lėkundet me ju!" (En Nahl 15)

Kush e njoftoi Muhammedin a.s. mbi kėtė gjė? Pastaj e pyetėm profesor Sijavej, duke i thėnė: Profesor, ēfarė mendoni mbi kėtė fenomen, mbi fenomenin kur'anor dhe fjalėt e Muhammedit a.s. rreth sekreteve tė universit? Kėtė gjė shkenca e zbuloi nė kohėn tonė.

PROFESOR SIJAVEJ na u pėrgjigj duke thėnė:

"Mė duket shumė ntisterioze, shumė. Madje gati e pamundshme qė tė besoj si tė vėrtetė atė qė the. Vėrtet Kur'ani meriton vėmėndje dhe kujdes. Unė pajtohem me ty rreth kėsaj".

PROFESOR EZ ZENDANI

Ē'farė tė thonė dijetarėt? Kėtė dije tė cilėn Allahu ia zbriti Muhammedit a.s. nė kėtė libėr s'mund tė jetė produkt i mendjes sė ndoiijė njeriu ose tė jetė rezultat i tė dhėnave shkencore tė asaj kohe. Ata s'kanė komentim tjetėr veēse tė thonė se ky vjen prej njė burimi tj etėr i cili qėndron j ashtė universit. Vėrtet Kur'ani ėshtė shpallje nga Allahu qė ia shpalli robit tė Tij, Muhammedit a.s. Ėshtė mrekulli e pėrhershme qė do tė vazhdojė sa tė ekzistojė njerėzimi, deri nė Ditėn e Fundit.

"Nė emėr tė Allahut, Bamirėsit tė pėrgjithshėm, Mėshiruesit

"Atyre qė u ėshtė dliėnė dija, e dinė se kjo qė tė ėshtė shpallur ty nga Zoti ėshtė e vėrtetė dhe se udhėzon rugėn e Fuqiplotit, tė Lavdėruarit!" (Sebe,6)