PYETJE DHE PĖRGJIGJE

Mbi ēeshtjen e gruas nė Islam

Albani, Ibn Bazi, Ibn Uthejmini, Ibn Xhibrini, Komisioni i Pėrbashkėt

***

KAPITULLI I AKIDES ISLAME

 

 

1. MAGJISTARĖT DHE FALLTORĖT

Pyetje: Babai im vuan prej njė kohe tė gjatė nga njė sėmundje nervore, ndaj vendosėm qė ta shtronim nė spital pėr kurim, mirėpo njėri prej tė afėrmėve tanė na sugjeroi qė tė shkonim tek njė grua, e cila ua dinte ilaēin kėtyre sėmundjeve dhe mjaftonte qė t'i jepnim vetėm emrin e tė sėmurit e ajo do tė na tregonte emrin e sėmundjes dhe ilaēin e duhur. A lejohet tė shkojmė tek njerėz tė tillė?

Pėrgjigje: Gruaja pėrmendur nė pyetje nuk ėshtė gjė tjetėr veēse njė prej falltorėve dhe magjistarėve, tė cilėt pretendojnė se dinė dijen e fshehtė (El-gajb)1 dhe kėrkojnė ndihmė prej xhindėve

pėr tė shėruar sėmundje tė tilla, ndaj besimi i fjalėve tė tyre apo shkuarja tek ta pėr shėrimin e sėmundjeve janė tė ndaluara rreptėsisht. Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Nuk i pranohet namazi dyzetė ditė rrjesht atij qė shkon tek njė falltor pėr ta pyetur pėr diēka." {Trans. Muslimi}

"Kush shkon tek njė falltor apo magjistar dhe i beson fjalėt e tij, ka mohuar atė qė i ėshtė shpallur Muhammedit."

Hadithet qė trajtojnė kėtė temė janė tė shumtė. Detyra jonė ėshtė qė t'i luftojmė kėta sharlatanė dhe tė paralajmėrojmė tė tjerėt qė tė mos bien nė grackėn e tyre. Nė tė njėjtėn kohė duhet tė lajmėrojmė organet shtetėrore kompetente, nė mėnyrė qė kėta mashtruesė tė marrin dėnimine merituar.2 Lėnia pas dore e kėsaj detyre sjell pasoja tepėr tė dėmshme pėr shoqėrinė, sepse shumica e njerėzve, si pasojė e injorancės sė tyre, nuk e dinė realitetin e kėtyre njerėzve dhe mund t'u besojnė lehtėsisht fjalėve dhe gėnjeshtrave tė tyre. Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Kush sheh njė tė keqe, duhet tė mundohet ta ndryshojė me dorėn e tij; nėse nuk ka mundėsi, le ta ndryshojė me gjuhėn e tij; nėse nuk ka mundėsi, le ta ndryshojė me zemrėn e tij. Mirėpo ky ėshtė besimi mė i dobėt." {Trans. Muslimi}

Ibn Bazi

 

2. KUNDĖRSHTIMI I LIGJEVE TĖ ALLAHUT

 

Pyetje: Si ėshtė vendimi i Islamit pėr ata njerėz qė thonė se disa dispozita tė Legjislacionit Islam, si p.sh. ndryshimi midis mashkullit dhe femrės nė ndarjen e trashėgimisė, janė tė vjetėruara dhe kanė nevojė tė rishikohen e tė ndryshohen nė mėnyrė qė tė pėrshtaten me nevojat e njerėzve nė kėtė fundshekulli?

Pėrgjigje: Askush nuk ka tė drejtė qė tė ndryshojė apo kundėrshtojė dispozitat e pėrcaktuara nga Allahu dhe i Dėrguari i Tij nė Kuran dhe Sunet, pėr tė cilat kanė rėnė dakort njėzėri tė gjithė dijetarėt muslimanė (si p.sh. namazi, zekati, agjėrimi, ndarja e trashėgimisė etj.), pasi ato pėrbėjnė legjislacionin mė tė pėrsosur tė njohur njerėzimi, i cili do tė jetė i vlefshėm deri nė Ditėn e Kijametit. Nė kėtė dispozitė hyn edhe shembulli i pėrmendur nga pyetėsja, pasi ndarja e trashėgimisė bėn pjesė nė dispozitat e lartėpėrmendura, ndaj detyra e ēdo muslimani ėshtė qė tė besojė dhe punojė nė pėrputhje me tė, pa shfaqur as pakėnaqėsinė mė tė vogėl.

Tė gjithė ata qė mendojnė se kėto rregulla duhet tė rishikohen apo tė ndryshohen, janė jobesimtarė, sepse kundėrshtojnė Allahun, Pejgamberin dhe Ixhmain e dijetarėve muslimanėve.3

Ibn Baz

 

3. LARJA ME GJAK PĖR TĖ SHĖRUAR SĖMUNDJET

Pyetje: Nėna ime ėshtė e sėmurė dhe, megjithėse ka shkuar nė disa spitale, nuk ka gjetur ilaē pėr sėmundjen saj. Pėr kėtė shkak, ajo shkoi tek njė magjistar, i cili kėrkoi prej saj qė tė lahej me gjak dhie. Nėna ime, duke mos e ditur vendimin e Islamit pėr njė gjė tė tillė, veproi siē i tha ai. A ėshtė e lejueshme kjo gjė? Nėse jo, ē'duhet tė bėjė ajo pėr tė shlyer atė qė ka bėrė?

Pėrgjigja: Shkuarja tek falltorėt dhe magjistarėt, pėr shėrimin e sėmundjeve, apo besimi i fjalėve tė tyre ėshtė njė gjė e ndaluar, madje kjo vepėr konsiderohet prej gjynaheve mė tė mėdha. Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Kush shkon tek njė falltor dhe e pyet pėr diēka, nuk i pranohet namazi dyzetė ditė." {Tra. Muslimi}

"Kush shkon tek njė falltor apo magjistar dhe i beson fjalėt e tij, ka mohuar atė qė i ka zbritur Muhammedit." {Trans. Tirmidhiu. Hadithi ėshtė i saktė}

"Nuk ėshtė prej nesh ai qė bėn magji dhe ai qė kėrkon t'i bėhet magji; nuk ėshtė prej nesh ai qė hedh fall dhe ai qė sheh fall... Kush shkon tek njė magjistar dhe u beson fjalėve tė tij, ka mohuar atė qė i ėshtė zbritur Muhammedit." {Trans. Bezzari. Zinxhiri i transmetimit ėshtė i mire}

Larja me gjak ėshtė papastėrti dhe e papėlqyeshme, ndaj nuk lejohet shėrimi me njė gjė tė tillė. Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Allahu ka krijuar pėr ēdo sėmundje ilaēin e saj, ndaj pėrdorini ato pėr t'u kuruar, por mos u kuroni me diēka qė ėshtė haram."

"Allahu nuk e ka bėrė shėrimin tuaj nė ato gjėra qė i ka bėrė haram." {Trans Bejhekiu}

Gruaja nė fjalė duhet tė pendohet sinqerisht dhe tė mos e pėrsėrisė mė kėtė gjė. Allahu i Madhėruar thotė:

"Pendohuni tek Allahu, tė gjithė ju o besimtarė, nėse doni tė shpėtoni." {24:31}

Ibn Bazi

  

4. VENDOSJA E THIKĖS PĖR TĖ  MBROJTUR FEMIJĖT

 Pėrgjigje: Kemi parė disa njerėz qė vėnė njė thikė tek shtrati i fėmijėve tė vegjėl, me qėllim qė t'i mbrojnė nga xhindėt. A lejohet njė gjė e tillė?

Pėrgjigje: Vendosja e thikės, apo e ndonjė sendi tjetėr tė ngjashėm me tė,4 pėr tė mbrojtur fėmijėt nga xhindėt, ėshtė e ndaluar. Nė vend tė saj duhet tė lexohen duatė (lutjet) qė na ka mėsuar Profeti (paqja qoftė mbi tė), me anėn e sė cilave kėrkohet mbrojtje nga Allahu prej shejtanit dhe ngacmimeve tė tij. Kėshtu ka vepruar edhe Profeti (paqja qoftė mbi tė) me dy nipat e tij, Hasenin dhe Husejnin, pėr t'i mbrojtur nga ēdo e keqe.

Tė njėjtėn gjė themi dhe pėr hajmalitė,5 sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:''Mos ia plotėsoftė Allahu dėshirėn atij qė vė njė hajmali."

Kurse nė njė transmetim tjetėr, ka thėnė: "Kush vė njė hajmali ka bėrė shirk."6

Ibn Bazi

 

5. TĖ ANKUARIT NGA SHKAKU I SĖMUNDJEVE

Pyetje: Jam njė grua e sėmurė. Nė disa raste ndodh qė tė qaj nga shkaku i sėmundjes. A konsiderohet qarja ime si kundėrshtim i Caktimit tė Allahut dhe mospajtim me Vendimin e Tij, duke pasur parasysh se kjo ndodh nė mėnyrė tė pavullnetshme? Po biseda me tė afėrmit rreth sėmundjes sime, a konsiderohet si e tillė?

Pėrgjigje: Qarja me lot, por pa zė, ėshtė e lejuar nė raste tė tilla, sepse edhe Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė), kur i vdiq djali i tij, Ibrahimi, tha:

"Syri loton, zemra dėshpėrohet, mirėpo nuk themi pėrveēse atė qė kėnaq Allahun. Ne me tė vėrtetė jemi tė dėshpėruar nga ndarja jote, o Ibrahim." Po ashtu, janė transmetuar hadithe tė shumtė qė kanė tė njėjtin kuptim.

Biseda me tė afėrmit pėr sėmundjen tėnde ėshtė e lejueshme, mirėpo nė tė njėjtėn kohė duhet tė falenderosh Allahun e tė kėrkosh prej Tij qė tė tė shėrojė sa mė shpejt.

Ne, nga ana jonė, lusim Allahun qė tė tė sjellė shėrim sa mė tė shpejtė dhe tė kėshillojmė qė tė durosh dhe tė shpresosh tek shpėrblimi e Allahut, i Cili thotė:

"Me tė vėrtetė Allahu i shpėrblen pa kufi, ata qė durojnė." {39:10}

Ndėrsa Profeti (paqja qoftė mbi tė) thotė: "Allahu ia fshin gjynahet muslimanit me ēdo shqetėsim, hidhėrim, ofendim, sėmundje apo fatkeqėsi qė i vjen atij, bile edhe me gjembin qė i hyn nė kėmbė."

"Allahu i sprovon me fatkeqėsi ata qė i do."7

Ibn Bazi

 

6. KĖRKIMI I VDEKJES

Pyetje: Jeta ime ka qenė gjithmonė e mbushur me probleme e telashe tė ndryshme, ndaj kam filluar qė ta urrej atė. Sa herė qė mė ndodh ndonjė fatkeqėsi, i lutem Allahut qė tė vdes sa mė shpejt e tė shpėtoj nga hallet qė mė kanė rėnė mbi kokė, pasi pėr mua, kjo ėshtė rrugėdalja e vetme. A ėshtė e lejuar kjo gjė qė bėj unė?

Pėrgjigje: Kėrkimi i vdekjes pėr shkak tė fatkeqėsive qė i ndodhin njeriut ėshtė i ndaluar, sepse Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Askush s'duhet ta kėrkojė vdekjen pėr shkak tė ndonjė fatkeqėsie, por nėse mendon se duhet ta kėrkojė atė patjetėr, atėherė le tė thotė: O Zot! Nėse jeta ėshtė mė e mirė pėr mua, mė jep mundėsi tė jetoj; por nėse vdekja ėshtė mė e mirė pėr mua, atėherė mė jep mundėsi qė tė vdes."

Ndaj muslimani duhet tė shpresojė tek shpėrblimi i Allahut dhe tė presė me durim kalimin e fatkeqėsisė. Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Fitorja vjen me durim, gėzimi vjen pas dėshpėrimit dhe pas ēdo vėshtirėsie ka lehtėsim."

Nė tė njėjtėn kohė, duhet tė kemi parasysh se vėshtirėsitė dhe problemet qė ndesh muslimani gjatė jetės, fshijnė njė pjesė tė gjynaheve tė tij dhe se vetėm me durim dhe shpresė tek shpėrblimi i Allahut mund tė arrihet grada e lartė, pėr tė cilėn Ai thotė:

"Pėrgėzoji ata tė cilėt, kur u ndodh ndonjė fatkeqėsi, bėjnė durim dhe thonė: Tė Allahut jemi dhe tek Ai do tė kthehemi." (2:156)

Nė mbyllje, do tė dėshiroja qė t'i tėrhiqja vėmendjen pyetėses, lidhur me faktin se "vdekja ėshtė rrugėzgjidhja vetme pėr problemet e saj", pasi ky ėshtė njė mendim tėrėsisht i gabuar. Vdekja nuk i zgjidh problemet, pėrkundrazi, i shton ato, sidomos kur njeriu vdes duke pasur gjynahe pėr tė cilat nuk ėshtė penduar akoma; kėshtu, nė kėtė rast, vdekja nuk do tė bėnte gjė tjetėr veēse do tė shpejtonte dėnimin e Allahut. Ndaj duhet tė bėsh durim, sepse ēdo fatkeqėsi, sado e madhe qoftė, e ka fundin e vet. Allahu i Madhėruar thotė:

"Me tė vėrtetė, pas vėshtirėsisė ka lehtėsim. Me tė vėrtetė pas vėshtirėsisė ka lehtėsim." {94:5-6}

Ibn Uthejmin

 

7. PAPASTĖRTIA ABSTRAKTE E JOBESIMTARĖVE

 

Pyetje: Allahu i Madhėruar thotė se idhujtarėt janė tė papastėr. Ē'ėshtė kjo papastėrti dhe a duhet tė largohemi prej tyre, pra tė mos i pėrshėndesim me dorė me ta? A konsiderohen tė papastra gjėrat qė prekin ata, sidomos kur kemi parasysh se ata punojnė edhe nė qendra tregtare?

Pėrgjigje: Allahu i Madhėruar thotė:"Me tė vėrtetė idhujtarėt janė tė papastėr." {9:28}

Kurse pėr hipokritėt thotė: "Largohuni prej tyre! Ata janė tė fėlliqur." {9:95}

Fjalėt papastėrti dhe fėlliqėsi, nė kėto dy ajete, janė pėrdorur me kuptim tė figurshėm dhe jo nė kuptimin e tyre origjinal. Papastėrtia e jobesimtarėve ėshtė diēka abstrakte dhe me tė nėnkuptohet e keqja dhe dėmi qė buron nga besimi i tyre, ndėrsa trupat e tyre janė tė pastėr, nėse nuk gjendet nė to diēka e papastėr. Pra, papastėrtia e tyre nuk ėshtė konkrete, ndaj lejohet veshja e rrobave tė veshura mė parė prej tyre, sigurisht nėse janė tė pastra, me pėrjashtim tė rrobave me tė cilat ata mbulojnė vendet e turpshme, pasi, siē dihet, jobesimtarėt, nė pėrgjithėsi, nuk u japin rėndėsi pikave tė urinės qė mund tė bihen nė rrobat e tyre, sidomos kur nuk janė bėrė synet.

Gjithashtu, lejohet pėrdorimi i sendeve tė prodhuara prej tyre, pasi Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) dhe shokėt e tij i kanė pėrdorur ato. Nga ana tjetėr, duhet tė kemi parasysh se nė esencė, ēdo gjė ėshtė e pastėr, derisa tė vijė njė argument i saktė qė tė provojė tė kundėrtėn.

Ibn Xhibrin

 

8. SHOQĖRIMI ME JOBESIMTARĖT

Pyetje: A lejohet tė shoqėrohemi me jobesimtarėt, qofshin ata tė krishterė ose hindusė9 dhe tė hamė e tė flasim me ta, me qėllim qė t'i ftojmė nė Islam?

Pėrgjigje: Muslimanit i lejohet qė tė shoqėrohet dhe tė bisedojė me jobesimtarėt, me qėllim qė t'i thėrrasė nė Islam e t'u sqarojė tė vėrtetėn islame, pasi kjo ėshtė e vetmja mėnyrė pėr t'i bindur ata tė pranojnė fenė e Allahut. Pra, tė shoqėruarit me ta nuk konsiderohet si gjynah, pasi kjo gjė bėhet pėr tė arritur diēka tė mirė.

Ibn Xhibrini

 

9. SINQERITETI DHE HIPOKRIZIA

Pyetje: Nė disa raste, njeriu dėshiron tė bėjė njė vepėr tė mirė, mirėpo shejtani mundohet ta largojė duke i thėnė: "Ti e bėn kėtė punė qė tė tė shohin tė tjerėt." Si mund t'i largojmė kėto ngacmime tė shejtanit?

Pėrgjigje: Nė raste tė tilla, muslimani duhet tė kėrkojė mbrojtje nga Allahu prej shejtanit dhe nė tė njėjtėn kohė nuk duhet ta lėrė nė mes punėn e mirė, por ta vazhdojė atė, duke mos i vėnė veshin ngacmimeve tė shejtanit, i cili gjithmonė mundohet qė t'i largojė muslimanėt nga kryerja e veprave tė mira. Nėse muslimani vepron nė kėtė mėnyrė, atėherė ngacmimet e shejtanit do tė largohen, inshallah.

Ibn Uthejmin

 

10. FESTIMI I FESTĖS SĖ NĖNĖS

Pyetje: Ēdo vit, nė datėn 8 mars, njerėzit festojnė "festėn e nėnės". Cili ėshtė vendimi i Islamit pėr kėtė gjė?

Pėrgjigje: Festat e njohura nė Legjislaconin Islam janė: Bajrami i madh, Bajrami i vogėl dhe festa javore, xhumaja. Tė gjitha festat e tjera, pėrveē tyre, janė nė kundėrshtim me Sheriatin Islam, pasi janė bidate10 (risi), tė cilat nuk kanė qenė tė njohura nė kohėn e gjeneratave tė para tė muslimanėve. Madje ėshtė e mundur qė shumė prej tyre tė jenė sajuar nga jomuslimanėt. Nė kėtė rast mblidhen dy gjėra: e para se ėshtė festė e sajuar, e dyta se nė festimin e saj ka pėrngjasim me jobesimtarėt.

Profeti (paqja qoftė mbi tė) thotė: ''Nėse dikush trillon nė fenė tonė, diēka qė s'i pėrket asaj, atėherė ajo vepėr nuk ėshtė e pranuar."

Nė njė transmetim tjetėr thuhet: "Nėse dikush punon njė vepėr qė nuk i pėrket fesė sonė, atėherė ajo ėshtė e refuzuar."

Pra, muslimanėt nuk duhet tė bėjnė, nė ditėn kur festohet e ashtuquajtura "festė e nėnės", ashtu siē bėjnė nė ditėt e festave tė zakonshme, d.m.th. nuk duhet tė urojnė njėri-tjetrin, nuk duhet tė japin dhurata etj.

Muslimanėt duhet tė jenė krenarė me fenė e tyre dhe nė tė njėjtėn kohė duhet tė mjaftohen me atė qė ka pėrcaktuar Allahu dhe i Dėrguari i Tij, nė Kuran dhe Sunet. Ata duhet tė jenė tė ndėrgjegjshėm se Islami, pėr tė cilin Allahu i Madhėruar thotė se ėshtė feja e vetme e pranuar prej Tij, ėshtė i kompletuar nė tė gjitha aspektet, ndaj nuk mund tė shtohet apo tė pakėsohet asgjė prej tij. Ata nuk duhet tė imitojnė verbėrisht tė tjerėt, por duhet tė pėrpiqen me tė gjitha forcat pėr tė fomuar identitetin dhe personalitetin tyre tė pavarur, nė pėrputhje me mėsimet e Islamit, pasi vetėm nė kėtė mėnyrė do tė mund tė bėhen shembull pėr tė gjithė popujt e tjerė tė botės, ashtu siē kanė qenė tė parėt e tyre.

Allahu i Madhėruar thotė: "Sot pėrsosa fenė tuaj, plotėsova Mirėsinė Time ndaj jush dhe zgjodha Islamin si fenė e tuaj." {4:3}

Nga ana tjetėr, nėnat meritojnė shumė mė tepėr respekt sesa festimi i njė dite tė vitit pėr to. Islami i urdhėron fėmijėt qė tė kujdesen e t'i respektojnė ato nė ēdo kohė tė vitit dhe t'u binden atyre pėr ēdo gjė, pėrveēse nėse kėrkojnė diēka qė ėshtė nė kundėrshtim me urdhėrat e Allahut.

Ibn Uthejmin

 

11. ARSYEJA E KRIJIMIT TĖ ENGJĖJVE MBROJTĖS

 

Pyetje: Allahu i Lartėsuar ka caktuar disa engjėj qė tė shkruajnė tė gjitha punėt qė kryen njeriu. Pėrse i ka krijuar Allahu kėta engjėj, kur dihet fare mirė se Ai di ēdo gjė dhe nuk mund t'i fshihet asnjė punė, sado e fshehtė qoftė?

Pėrgjigje: Nė rradhė tė parė duhet tė kemi parasysh se njeriu nuk ėshtė nė gjendje tė kuptojė shkakun e krijimit apo ekzistencės sė shumė gjėrave nė botėn qė na rrethon. Kėshtu, ē'pėrgjigje do tė jepnim, nėse dikush do tė na pyeste:

- Pėrse disa kafshė ecin me katėr kėmbė, ndėrsa disa tė tjera ecin me dy? Pėrse njeriu ėshtė krijuar me dy duar dhe jo me tre...? Pėrse...? Pėrse ...?

Sigurisht qė pėrgjigja e mundshme do tė ishte: vetėm Allahu e di kėtė gjė. Tė njėjtėn pėrgjigje do tė jepnim edhe nėse pyesim pėr njė pjesė tė mirė ēėshtjeve fetare, si p.sh. numri rekateve tė namazeve, dhėnia mes'h kokės nė abdes, qėndrimet e ndryshme tė namazit etj.

Nga shembujt e mėsipėrm kuptojmė se dija e njeriut ėshtė shumė e kufizuar, ndaj dhe Allahu i Madhėruar thotė:

"(Nėse) tė pyesin ty pėr shpirtin, thuaj: shpirti ėshtė ēėshtje e Zotit Tim. Juve nuk ju ėshtė dhėnė vetėm se njė pjesė e vogėl e diturisė." {17:85}

Megjithatė, ėshtė diēka e mirė qė njeriu tė pėrpiqet pėr tė kuptuar dhe zbuluar shkakun (urtėsinė) e krijimit tė krijesave tė ndryshme apo arsyen e vendosjes e rregullave tė Sheriatit Islam e nėse nuk ėshtė nė gjėndje ta bėjė kėtė, pėr ēfarėdolloj arsyeje, atėherė kjo gjė nuk pėrbėn asnjė problem, pasi muslimanit i mjafton qė Allahu di mė sė miri ēdo gjė.

Tani le t'i kthehemi pyetjes rreth shkakut tė krijimit tė engjėjve qė shėnojnė veprat e njeriut. Allahu i Madhėruar, me anėn e kėsaj gjėje, u demonstron njerėzve preēizionin dhe pėrsosmėrinė e krijimit tė Tij dhe u tregon atyre se Ai nuk i bėn padrejtėsi askujt dhe se gjykimi i tij ėshtė i pagabueshėm.

Ibn Uthejmin

 

KAPITULLI I PASTERTISE

 

12. BĖRJA E NIJETIT ME GOJĖ?

 

Pyetje: A lejohet tė bėhet me gojė nijeti pėr faljen e namazit apo pėr marrjen e abdesit?

Pėrgjigje: Bėrja e nijetit me gojė ėshtė bidat11 (risi), sepse nuk ėshtė tranmetuar ndonjė argument i saktė qė tė tregojė se Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) apo shokėt e tij e kanė bėrė kėtė gjė. Nga ana tjetėr vendi i bėrjes sė nijetit ėshtė zemra, ndaj nuk ėshtė e nevojshme bėrja e tij me gojė.12

Ibn Bazi

 

13. DYSHIMI NĖ ABDES

Pyetje: Ē'duhet tė bėjė ai person, i cili ėshtė nė dyshim nėse e ka prishur abdesin apo jo?

Pėrgjigje: Nėse dikush ėshtė nė mėdyshje, nėse e ka prishur abdesin apo jo, atėherė abdesi i tij konsiderohet i saktė, sepse njeriu, nė esencė, ėshtė i pastėr, ndaj dhe dyshimi nuk mund tė bėhet shkak pėr prishjen e abdesit. Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė), kur u pyet pėr dyshimin e prishjes sė abdesit gjatė faljes, tha:

"Mos u largo nga namazi, derisa tė dėgjosh zhurmėn apo tė ndiesh erėn."

Ndaj abdesi i tij ėshtė i saktė dhe ai mund tė falet, tė bėjė tavaf rreth Qabes, tė lexojė nė Kuran etj.

Ibn Bazi

 

14. MĖNYRA E FĖRKIMIT TĖ KOKĖS  GJATĖ ABDESIT

Pyetje: Si duhet ta fėrkojė gruaja kokėn e saj gjatė marrjes sė abdesit? A ėshtė i mjaftueshėm fėrkimi i njė pjese tė saj?

Pėrgjigje: Mėnyra e fėrkimit tė kokės pėr gratė ėshtė e njėjtė si ajo e burrave: fėrkohet e gjithė koka me dorė tė lagur, duke filluar qė nga vendi ku dalin flokėt e deri nė zverk, sė bashku me veshėt. Ndėrsa gėrshetat nuk ka nevojė qė t'i fėrkojė. Nė disa hadithe tė saktė thuhet se Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) e fėrkonte kokėn duke filluar nga ana e pėrparme deri nė zverk, sė bashku me veshėt.

Nė esencė, burrat dhe gratė janė tė barabartė para rregullave tė Sheriatit Islam, me pėrjashtim tė atyre rregullave, pėr tė cilat janė transmetuar argumente tė saktė.

Ibn Bazi

 

15. DHENIA MES'H MBI ĒORAPET E TEJDUKSHME

 

Pyetje: A lejohet t'u japim mes'h13 ēorapeve tė tejdukshme, gjatė abdesit?

Pėrgjigje: Ēorapet, tė cilave lejohet t'u jepet mes'h, duhet tė jenė tė trasha dhe tė dendura. Nėse janė tė tejdukshme nuk lejohet t'u japėsh mes'h, sepse kėmba konsiderohet e zbuluar.

Ibn Bazi

 

16. PAPASTERTIA E THATE

Pyetje: A bėhen pis rrobat e atij personi, i cili ulet nė njė vend ku ka urinuar njė fėmijė i vogėl, pas tharjes sė vendit?

Pėrgjigje: Prekja e diēkaje tė papastėr me njė pjesė tė trupit apo rrobave, pasi ėshtė tharė, nuk e bėn tė pisėt vendin e prekur, sepse papastėrtia depėrton vetėm kur ėshtė e lagur. Nė bazė tė kėsaj, ėshtė e lejueshme hyrja kėmbėzbathur nė banjo, nėse kėmba dhe dyshemeja e banjos janė janė tė thata.

Ibn Xhibrini

 

17. MBETURINAT E MBETURA MIDIS DHĖMBĖVE DHE ABDESI

Pyetje: A duhet tė pastrohen mbeturinat e ushqimit tė mbetura midis dhėmbėve, para marrjes sė abdesit?

Pėrgjigje: Heqja e mbeturinave tė mbetura midis dhėmbėve nuk ėshtė detyrė, por s'ka dyshim se mbajtja pastėr e dhėmbėve ėshtė nė tė mirė tė shėndetit tė njeriut, pasi kalbėzimi i kėtyre mbeturinave ėshtė burimi kryesor i shumė sėmundjeve. Ndaj, ėshtė mirė qė muslimani, pasi tė mbarojė ushqimin, t'i lajė dhėmbėt e tij

me furēė apo me misvak14, nė mėnyrė qė tė pastrojė mbeturinat e ushqimit, pasi lėnia pas dore e kėsaj gjėje shkakton ndėrrimin e erės sė gojės. Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė pėr misvakun:"Ai mban gojėn tė pastėr dhe kėnaq Allahun."

Ibn Uthejmin

 

18. PUTHJA NUK PRISH ABDESTIN

Pyetje: A e prish abdesin puthja me epsh?

Pėrgjigje: Dijetarėt nuk janė tė njė mendimi lidhur me kėtė ēėshtje. Disa prej tyre thonė se prekja e gruas e prish abdesin sido qė tė jetė, me epsh apo pa epsh. Disa tė tjerė janė tė mendimit se vetėm prekja me epsh e prish abdesin. Njė grup i tretė ėshtė i mendimit se abdesi nuk prishet nė asnjė rast. Mendimi i fundit ėshtė mendimi mė i saktė, pasi nė njė hadith tė saktė, tė transmetuar nga Aishja, thuhet se:

"Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė), pasi puthi disa nga gratė e tij, shkoi nė namaz pa marrė abdes pėr sė dyti."

Pra prekja, puthja apo pėrqafimi i gruas nuk e prishin abdesin edhe nėse bėhen me epsh, pėrderisa nga organi i seksual i mashkullit nuk rrjedh spermė apo medhķ.15

Ibn Uthejmin

 

19. DALJA E LĖNGUT TĖ BARDHĖ APO TĖ VERDHĖ

Pyetje 1:16

A ėshtė i pastėr njė lėng i bardhė apo i verdhė qė del tek femrat dhe a prishet abdesi, nėse rrjedh vazhdimisht? Po nėse rrjedh me ndėrprerje ē'duhet tė bėjė gruaja, pasi pjesa dėrmuese e grave, sidomos ato tė arsimuarat, e konsiderojnė kėtė lagėshtirė diēka tė natyrshme dhe, sipas tyre, nuk duhet tė merret abdes pas daljes sė tij?

Pėrgjigje: Pas njė studimi tė hollėsishėm tė kėsaj ēėshtjeje, arrita nė pėrfundimin se nėse ky lėng rrjedh nga mitra e gruas, e jo nga organet urinare, atėherė ai ėshtė i pastėr, por kjo gjė, d.m.th. pastėrtia e lėngut, s'do tė thotė se nuk duhet tė merret abdes pas daljes sė tij, pasi nuk ėshtė kusht qė, ajo gjė qė e prish abdesin, tė jetė e papastėr, siē ėshtė rasti i gazrave. Ndaj, nėse gruaja sheh kėtė lloj lėngu, duhet tė marrė abdes pėrsėri.

Nėse rrjedhja e kėtij lėngu ėshtė e vazhdueshme, atėherė abdesi i saj nuk prishet, por ajo duhet tė marrė abdes pas hyrjes sė kohės sė ēdo namazi dhe mund tė falė, gjatė kėsaj kohe, namaze farze apo sunete, ashtu siē mund tė lexojė dhe Kuran. Gjithashtu, ajo duhet tė kujdeset qė tė vendosė diēka nė brendėsi tė vendit nga ku rrjedh lėngu, nė mėnyrė qė tė pengojė daljen e tij. Dijetarėt thonė se kėshtu duhet tė veprojė edhe ai person qė vuan nga rrjedhja e pėrhershme e urinės.

Nėse rrjedhja e lėngut bėhet me ndėrprerje dhe ajo ėshtė e sigurtė se rrjedhja do tė ndėrpritet para mbarimit tė kohės sė namazit, atėherė duhet ta shtyjė namazin deri nė fund tė kohės sė tij. Nėse ka frikė se mos mbaron koha e namazit, atėherė duhet tė marrė abdes, tė vendosė diēka pėr tė penguar daljen e lėngut dhe tė falet.

Pėrsa i pėrket sasisė sė kėtij lėngu, duhet tė kemi parasysh se nuk ka ndryshim nėse rrjedhja bėhet nė sasi tė mėdha, apo tė vogla; abdesi prishet nė tė dy rastet, sepse plotėsohet njė nga kushtet e prishjes sė tij i cili ėshtė dalja e diēkaje, nė kėtė rast e lėngut, nga organet seksuale.

Pėrsa i pėrket mendimit tė pėrhapur tek shumė gra, se dalja e kėtij lėngu nuk e prish abdesin, unė nuk kam dėgjuar ndonjė ndonjė dijetar qė tė thotė kėtė gjė, pėrveē Ibn Hazmit, i cili ėshtė i mendimit se dalja e kėtij lėngu nuk e prish abdesin, mirėpo ai nuk pėrmend ndonjė argument nga Kurani apo Suneti qė tė mbėshtesė mendimin e tij.

Ndaj gratė duhet tė kenė frikė Allahun dhe t'i kushtojnė kujdesin e duhur pastėrtisė sė tyre, sepse namazi i falur pa pastrimin e duhur nuk ėshtė i pranuar edhe nėse falet njėqind herė.

Ibn Uthejmin

 

Pyetje 4:

Ē'duhet tė bėjė gruaja nėse ky lėng prek trupin apo rrobat e saj?

Pėrgjigje: Nėse lėngu ėshtė i pastėr, gruaja nuk ka pėr detyrė tė bėjė asgjė; nėse ėshtė i papastėr, d.m.th. nėse del nga fshikėza e urinės, ajo duhet ta lajė atė.

Ibn Uthejmin

Pyetje 5:

Pėrse nuk ėshtė transmetuar ndonjė hadith nga Profeti (paqja qoftė mbi tė), qė tregon se lėngu nė fjalė e prish abdesin, po tė kemi parasysh rėndėsinė e madhe qė u jepnin gratė e asaj kohe pyetjeve rreth ēėshtjeve tė fesė?

Pėgjigje: Sepse ky lėng nuk del tek tė gjitha gratė.

Ibn Uthejmin

 

20. MENSTRUACIONET NUK E BĖJNĖ  GRUAN TĖ PAPASTĖR

Pyetje: Pasi lindi gruaja, njė shoku im nuk pranoi tė vinte nė shtėpinė time, pasi, sipas tij, nuk lejohet ngrėnia e ushqimit tė gatuar nga gruaja gjatė periudhės sė lehonisė, sepse ajo konsiderohet e papastėr. A ėshtė e vėrtetė kjo gjė?

Pėrgjigje: Menstruacionet dhe lehonia nuk e bėjnė gruan tė papastėr. Burrit i lejohet qė tė kryejė marrėdhėnie seksuale me tė nga mesi e lart, ashtu siē i lejohet qė tė hajė bashkė me tė nga ushqimi i gatuar prej saj.

Ēifutėt e kanė pasur zakon qė tė mos hanin me gratė e tyre, kur ishin me menstruacione. Kur e morri vesh Profeti (paqja qoftė mbi tė) kėtė gjė, tha:"Bėni me to ēdo gjė pėrveē kontaktit seksual (nė vaginė)." {Trans. Muslimi}

Gjithashtu, transmetohet nga Aishja, e cila thotė: "Pejga-mberi (paqja qoftė mbi tė) mė urdhėronte, kur isha me menstruacione, qė tė mbulohesha nga mesi e poshtė e pastaj mė pėrkėdhelte ashtu siē e pėrkėdhel burri gruan e vet." {Trans. Buhariu dhe Muslimi}

Ndalimi i faljes sė namazit, agjėrimit dhe i leximit tė Kuranit gjatė menstruacioneve dhe lehonisė, nuk ka lidhje me jetėn e pėrditshme tė dy bashkėshortėve.

Komisioni i pėrhershėm

 

21. LARJA ĖSHTĖ E DETYRUSHME

Pyetje: A duhet tė lahet gruaja, nėse kryen me tė shoqin marrėdhėnie seksuale, tė cilat nuk shoqėrohen me ejakulimin e spermės nė mitrėn e saj?

Pėrgjigje: Nėse organi seksual i mashkullit hyn sadopak nė organin seksual tė femrės, atėherė larja bėhet e detyrueshme si pėr burrin ashtu edhe pėr gruan, sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Kur burri kryen marrėdhėnie seksuale me gruan e tij, duhet tė lahet edhe nėse nuk ejakulon."

"Nėse takohen dy organet seksuale, larja ėshtė e detyrueshme."

 

Ibn Xhibrini

 

22. MĖNYRA E LARJES SĖ GRUAS NGA XHUNUBLLĖKU DHE MENSTRUACIONET

Pyetje: A ka ndryshim midis grave dhe burrave nė larjen prej papastėrtisė sė madhe (xhunubllėkut)17 dhe a duhet t'i zgjidhė gruaja gėrshetat e saj gjatė larjes? A ka ndryshin ndėrmjet mėnyrės sė larjes prej xhunubllėkut dhe menstruacioneve?

Pėrgjigje: Nuk ka asnjė ndryshim ndėrmjet larjes sė gruas dhe burrit prej xhunubllėkut. Gjithashtu, gruaja nuk e ka pėr detyrė qė t'i zgjidhė gėrshetat e saj, por mjafton qė tė derdhė tre herė ujin nė kokė e pastaj tė lajė pjesėn tjetėr tė trupit, pasi Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė), kur u pyet nga njė grua pėr kėtė ēėshtje, tha:

"Jo, nuk ka pse t'i zgjidhėsh gėrshetat. Mjafton qė tė derdhėsh tre herė ujė nė flokėt e tua e pastaj tė lash pjesėn tjetėr tė trupit." {Trans. Muslimi}

Nėse gruaja vendos nė flokėt e saj diēka qė pengon depėrtimin e ujit deri nė lėkurė, atėherė duhet ta heqė atė para se tė fillojė larjen. Nėse depėrtimi i ujit nuk pengohet, atėherė largimi i saj nuk ėshtė i detyrueshėm.

Pėrsa i pėrket larjes prej menstruacioneve, dijetarėt nuk janė tė njė mendimi nėse duhen zgjidhur gėrshetat, apo jo. Mendimi mė i saktė ėshtė se nuk duhet tė zgjidhen, sepse nė disa transmetime tė hadithit tė lartpėrmendur, thuhet se njė grua i tha Pejgamberit (paqja qoftė mbi tė):

"Unė i mbaj flokėt tė lidhura gėrshet dhe, kur lahem nga menstruacionet apo xhunubllėku, i zgjidh." Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) i tha: "Nuk ka pėrse tė veprosh kėshtu. Mjafton tė hedhėsh tre herė ujė mbi kokė e pastaj tė lash pjesėn tjetėr tė trupit. Me kėtė pastrohesh."

Ky transmetim tregon mjaft qartė se gruaja nuk duhet t'i zgjidhė flokėt gjatė larjes prej menstruacioneve apo xhunubllėkut, megjithatė gjėja mė mirė ėshtė qė t'i zgjidhė nė tė dy rastet, me qėllim qė tė mėnjanohet mospajtimi i mendimeve tė dijetarėve.

Komisioni i pėrhershėm

 

23. VAZHDIMI I MENSTRUACIONEVE ME SHUMĖ SE DITĖT E ZAKONSHME

Pyetje: Ē'duhet tė bėjė ajo grua, menstruacionet e sė cilės zakonisht zgjasin shtatė ose tetė ditė, nėse dalja e gjakut vazhdon edhe pas kalimit tė kohės sė zakonshme tė menstruacioneve tė saj?

Pėrgjigje: Nė raste tė tilla gruaja nuk duhet tė falet apo tė agjėrojė, sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) nuk e ka kufizuar kohėn e zgjatjes sė menstruacioneve. Ndėrsa Allahu i Madhėruar thotė:

"Tė pyesin pėr menstruacionet. Thuaj, ato janė diēka e dėmshme (papastėrti)..."18 {2:222}

Ndaj, nėse gjaku vazhdon tė rrjedhė, ajo duhet tė presė derisa tė ndėrpritet rrjedhja e tij plotėsisht e, pas kėsaj, ajo duhet tė lahet, tė falet e tė agjėrojė.

Nė tė njėjtėn mėnyrė, nėse nė muajin e ardhshėm, menstruacionet zgjasin mė pak se koha e zakonshme, ajo duhet tė lahet dhe tė falet menjėherė sapo tė shohė qė dalja e gjakut ėshtė ndėrprerė, pa i dhėnė rėndėsi faktit qė menstruacionet e saj kanė vazhduar mė pak se herėt e tjera.

Ibn Uthejmin

 

24. NDĖRPRERJA E GJAKUT GJATĖ MENSTRUACIONEVE

Pyetje: Ē'duhet tė bėjė gruaja nėse, gjatė kohės sė menstruacioneve, rrjedhja e gjakut, pasi vazhdon njė ditė, ndėrpritet gjatė gjithė ditės tjetėr?

Pėrgjigje: Me sa duket, ky "pastrim", apo kjo ndėrprerje e pėrkohshme e gjakut, gjatė kohės sė menstruacioneve, futet tek ditėt e menstruacioneve dhe nuk konsiderohet pastrim i mirėfilltė. Ndaj gruaja duhet tė veprojė ashtu siē vepron gjatė kohėve tė zakonshme tė menstruacioneve.

Ibn Uthejmin

 

25. DALJA E GJAKUT TE VERDHĖ APO TE TURBULLT NJĖ DITĖ PAS PASTRIMIT TE PLOTE

Pyetje: Menstruacionet e mija, zakonisht, zgjasin gjashtė deri nė shtatė ditė. Njė ditė pas ndėrprerjes sė tyre shoh se fillon tė rrjedhė njė lėng ngjyrė kafe. Si duhet tė veproj nė kėtė rast?

Pėrgjigje: Pėrderisa ti i di ditėt e zakonshme tė menstruacioneve tė tua, atėherė dalja e gjakut tė verdhė apo tė turbullt, pas pastrimit,19 nuk bėhet pengesė pėr faljen e namazeve apo pėr agjėrimin e Ramazanit, sepse pastrimi ka njė shenjė tė veēantė, e cila ėshtė dalja e sekrecionit tė bardhė20. Pasi tė shohėsh kėtė shenjė, ti duhet tė lahesh dhe pastaj tė falesh e tė agjėrosh.

Ibn Uthejmin

 

26. DALJA E GJAKUT TĖ TURBULLT PARA DHE PAS MENSTRUACIONEVE

Pyetje: Ē'duhet tė bėjė gruaja nėse, njė ditė para fillimit tė menstruacioneve, rrjedh prej saj gjak i turbullt, i cili mund tė jetė nė formėn e njė peu tė hollė me ngjyrė tė zezė apo kafe? Gjithashtu, ē'duhet tė bėjė ajo nėse ky lėng rrjedh pas mbarimit tė menstruacioneve?

Pėrgjigje: Nėse ky gjak rrjedh nė kohėn kur gruaja ndjen dhembjet e zakonshme tė menstruacioneve, atėherė ai ėshtė pjesė e tyre.

Pėrsa i pėrket daljes sė kėtij gjaku menjėherė pas mbarimit tė menstruacioneve, gruaja duhet tė presė derisa tė ndėrpritet plotėsisht rrjedhja e tij, sepse ai ėshtė pjesė e menstruacioneve. Aishja, e shoqja, e Profetit (paqja qoftė mbi tė) u thoshte grave pėr kėtė gjė:"Mos u shpejtoni derisa tė shihni sekrecionin e bardhė."

Ibn Uthejmin

 

27. DALJA E GJAKUT PAS LARJES

Pyetje: Si duhet tė veproj nėse, nė disa raste, pas larjes prej menstruacioneve (d.m.th. pas pastrimit tė plotė), rrjedh njė sasi e vogėl gjaku, duke pasur parasysh se koha e zakonshme e menstruacioneve tė mija ėshtė pesė ditė?

Pėrgjigje: Nėse gjaku qė del pas pastrimit ėshtė i turbullt apo nė ngjyrė tė verdhė, atėherė ai konsiderohet si urina; mirėpo nėse ėshtė gjak i zakonshėm,21 atėherė ai konsiderohet prej gjakut tė menstruacioneve, ndaj gruaja duhet tė pėrsėrisė larjen, sepse Ummu Atijeh, e cila ka qenė njė prej atyre qė kanė jetuar nė kohėn e Profetit, ka thėnė:

"Gjakun e verdhė apo tė turbullt qė dilte pas pastrimit, nuk e konsideronim prej gjakut tė menstruacioneve".

Ibn Bazi

 

28. GJAKU I VERDHĖ APO I TURBULLT DHE PIKAT QĖ DALIN PAS PASTRIMIT

Pyetje: Dy muaj pas martesės filluan tė dalin disa pika tė vogla gjaku. Ē'duhet tė bėj, tė falem apo jo?

Pėrgjigje: Problemet qė hasin gratė, lidhur me menstruaci-onet dhe lehoninė, janė si deti pa brigje, sidomos nė kohėn e sotme, kur ėshtė shtuar jashtė mase pėrdorimi i medikamenteve parandaluese tė shtatėzėnisė dhe menstruacioneve. Ėshtė e vėrtetė qė shumica e kėtyre problemeve i kanė fillimet, qė me krijimin e rracės njerėzore pėr herė tė parė, por megjithatė, shumėllojshmėria dhe larmia e habitshme e kėtyre problemeve nė kohėn e sotme, ėshtė me tė vėrtetė diēka qė tė bėn tė tė vijė keq.

Sidoqoftė, rregullin e pėrgjithshėm pėr tė tilla raste mund ta pėmbledhim nė pak fjalė:

Nėse gruaja pastrohet plotėsisht nga menstruacionet, d.m.th. nėse sheh sekrecionin e bardhė, i cili ėshtė njė lėng i bardhė qė njihet nga gratė22, atėherė ēdo gjė qė del pas kėsaj,23 qoftė gjak i turbullt apo i verdhė, qofshin pika gjaku, qoftė lagėshtirė, nuk konsiderohet prej menstruacioneve, ndaj dhe gruaja mund tė falet, tė agjėrojė dhe tė kryejė marrėdhėnie seksuale me tė shoqin e saj. Ummu Atije thotė:

"Gjakun e verdhė apo tė turbullt qė diltė pas pastrimit, nuk e konsideronim prej gjakut tė menstruacioneve." {Trans. Ebu Daudi me sened tė saktė}

Por gruaja nuk duhet tė shpejtohet derisa tė pastrohet plotėsisht, pasi disa gra lahen menjėherė sapo thahet gjaku dhe nuk presin qė tė shohin shenjėn e pastrimit tė plotė, sekrecionin e bardhė. Pėr kėtė arsye, kur gratė e sahabeve sillnin copa tė bardha me gjak tė verdhė, Aishja u thoshte:

"Mos u shpejtoni derisa tė shihni sekrecionin e bardhė."

Ibn Uthejmin

 

29. GJAKU QĖ DEL PAK DITĖ PARA LINDJES

Pyetje: Njė gruaje shtatėzėnė i filloi rrjedhja e gjakut pesė ditė para lindjes. Ē'duhet tė bėjė ajo nė kėtė rast, duke pasur parasysh se kjo gjė ka ndodhur gjatė muajit tė Ramazanit?

Pėrgjigje: Nėse, nė kohėn kur fillon dalja e gjakut, nuk shihen shenja qė tregojnė se sė shpejti gruaja do tė lindė, atėherė gjaku i dalė prej saj nuk ėshtė as gjak menstruacionesh, as gjak lehonie, ndaj ajo nuk duhet ta lėrė namazin apo agjėrimin.

Nėse, nė kohėn kur fillon dalja e gjakut, shihen shenja qė tregojnė se sė shpejti gruaja do tė lindė, atėherė gjaku i dalė prej saj ėshtė gjak lehonie, ndaj ajo duhet tė lėrė namazin dhe agjėrimin dhe nuk duhet tė kryejė marrėdhėnie seksuale me tė shoqin. Pas ndėrprerjes sė gjakut, ajo duhet tė zėvendėsojė agjėrimin e ditėve tė lėna nga Ramazani.

Komiteti i Pėrgjithshėm

 

30. ABORTI NATYRAL

Pyetje: Si duhet tė veprojė gruaja nė lidhje me namazin, nėse dėshton para apo pas plotėsimit tė krijimit tė embrionit?

Pėrgjigje: 1- Nėse njė pjesė e trupit tė embrionit (dora, koka, kėmba apo diēka tjetėr) ėshtė plotėsuar, atėherė gruaja konsiderohet lehonė; pra asaj nuk i lejohet qė tė falet, tė agjėrojė apo tė kryejė marrėdhėnie seksuale me burrin e saj, derisa tė ndėrpritet rrjedhja e gjakut ose tė plotėsohen dyzet ditėt. Nėse gjaku ndėrpritet para plotėsimit tė dyzet ditėve, atėherė ajo duhet qė, pasi tė lahet, tė falet e tė agjėrojė Ramazanin dhe nė tė njėjtėn kohė i lejohet tė kryejė marrėdhėnie seksuale me tė shoqin, sepse nuk ėshtė transmetuar asnjė argument i saktė, nė lidhje me periudhėn mė tė shkurtėr tė lehonisė.

Periudha mė e gjatė lehonisė, nė bazė tė haditheve tė sakta, ėshtė dyzet ditė, ndaj, nėse rrjedhja e gjakut vazhdon edhe pas plotėsimit tė dyzet ditėve, gruaja duhet tė falet dhe agjėrojė, pasi gjaku i dalė prej saj konsiderohet si gjak i prishur. Gjithashtu, ajo duhet tė marrė abdes para ēdo namazi, sepse kėshtu e ka urdhėruar Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) Fatimen, tė bijėn e Ebu Hubejshit, e cila ishte mustehada.24 Nėse gjaku qė del pas 40 ditėshit qėllon nė tė njėjtėn kohė me ditėt e zakonshme tė menstruacioneve, atėherė gruaja duhet tė veprojė ashtu siē veprojnė gratė me menstruacione.

2- Nėse embrionit nuk i ėshtė plotėsuar asnjė pjesė e trupit tė tij, d.m.th. ėshtė thjesht njė copė mishi apo gjaku pa formė, atėherė gruaja nuk konsiderohet lehonė, por istihada, ndaj duhet tė falet e tė agjėrojė pa i dhėnė rėndėsi gjakut qė del prej saj. Ajo duhet tė marrė abdes pėr ēdo namaz dhe nė tė njėjtėn kohė duhet tė mundohet qė tė pengojė daljen e gjakut me njė copė tė pastėr apo me diēka tjetėr tė ngjashme me tė.

Asaj i lejohet tė bashkojė namazin e drekės me atė tė ikindisė, si edhe namazin e akshamit me atė tė jacisė, ashtu siē i lejohet qė tė lahet pėr dy namazet e bashkuara si dhe pėr namazin e sabahut, siē ėshtė transmetuar nė hadithin e Himnes, bijės sė Xhahshit.

Ibn Bazi

 

33. DĖSHTIMI NE MUAJIN E TRETĖ

Pyetje: Njė e afėrmja ime dėshtoi nė muajin e tretė tė barrės; pas kėsaj ajo nuk u fal, derisa u ndėrpre rrjedhja e gjakut. Mė vonė, ajo dėgjoi se lėnia e namazit pėr kėtė shkak nuk ėshtė e lejuar, sepse gjaku i dalė prej saj nuk konsiderohet prej gjakut tė lehonisė. Si duhet tė veprojė ajo nė kėtė rast, duke patur parasysh se ajo nuk e mban mend numrin e namazeve tė lėna?

Pėrgjigje: Dijetarėt thonė se embrioni merr formėn e njeriut tetėdhjetė e njė ditė pas fillimit tė shtatėzėnisė, ndaj, nėse dėshtimi ndodh mė pas, gruaja nuk duhet tė falet apo tė agjėrojė, pasi gjaku qė rrjedh prej saj konsiderohet prej gjakut tė lehonisė. Nėse dėshtimi ndodh para plotėsimit tė tetėdhjetė ditėve, ajo duhet tė falet dhe agjėrojė, pasi gjaku nė fjalė ėshtė gjak i prishur.

Ndaj, gruaja nė fjalė, duhet tė mundohet tė kujtojė kohėn kur ka ndodhur dėshtimi; nėse ai ka ndodhur pas plotėsimit tė tetėdhjetė ditėve, ajo duhet t'i zėvendėsojė tė gjitha namazet e lėna. Nėse nuk e mban mend numrin e saktė tė namzeve tė lėna, ajo duhet caktojė njė numėr tė pėrafėrt dhe t'i falė ato.

 

IbnUthejmin

 

34. MARRĖDHENIET SEKSUALE PARA PLOTĖSIMIT TE 40 DITĖVE

Pyetje: A i lejohet burrit qė tė kryejė marrėdhėnie seksuale me gruan e tij, tridhjetė e pesė ditė pas lindjes, nėse rrjedhja e gjakut ėshtė ndėrprerė?

Pėrgjigje: Nėse rrjedhja e gjakut ndėrpritet para plotėsimit tė dyzet ditėve, atėherė marrėdhėniet seksuale janė tė lejuara, me kusht qė gruaja tė shohė pastrimin e plotė, cili bėn tė detyrueshėm pėr tė faljen dhe agjėrimin.

 

Ibn Xhibrin

 

27. FILLIMI I MENSTRUACIONEVE NE XHAMI

Pyetje: Njė gruaje i filluan menstruacionet brenda nė xhaminė e Profetit (paqja qoftė mbi tė). Ajo qėndroi atje, derisa tė afėrmit e saj mbaruan namazin dhe pastaj doli bashkė me ta. A ka marrė gjynahe pėr qėndrimin nė xhami, duke qenė me menstruacione?

Pėrgjigje: Nėse nuk ka pasur mundėsi qė tė dilte vetėm, atėherė nuk ka problem; por nėse ka pasur, ajo duhet tė kishte dalė sa mė shpejtė, sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė: "Nuk lejohet qė tė hyjė nė xhami gruaja me menstruacione dhe njeriu xhunub."

Ibn Baz

 

28. LEXIMI I KOMENTEVE TĖ KURANIT

Pyetje: A u lejohet grave leximi i librave qė pėrmbajnė komentimin e Kuranit, gjatė periudhės sė menstruacioneve?

Pėrgjigje: Sipas mendimit mė tė saktė tė dijetarėve, gruas me menstruacione i lejohet qė tė lexojė librat e komentimit tė Kuranit, madje edhe vetė Kuranin, me kusht qė tė mos e prekė me dorė. Ndėrsa pėr xhunubin25 nuk ėshtė i lejuar leximi i Kuranit, derisa tė lahet; atij i lejohet leximi i komenteve tė Kuranit apo i librave tė hadithit, me kusht qė tė mos i lexojė ajetet qė gjenden nė brendėsi e tyre, sepse siē transmetohet nė njė hadith tė saktė, Pejgamberin (paqja qoftė mbi tė) nuk e pengonte prej leximit tė Kuranit asgjė tjetėr pėrveē xhunubllėkut. Po ashtu, nė njė hadith tjetėr thuhet:

"Xhunubit nuk i lejohet tė lexojė asnjė ajet nga Kurani." {Trans. Imam Ahmedi me sened tė mirė}

Ibn Bazi

35. LUTJET GJATE MENSTRUACIONEVE

Pyetje: A e pranon Allahu duanė (lutjen) e gruas gjatė menstrucioneve?

Pėrgjigje: Nėse plotėsohen kushtet e pranimit tė duasė, Allahu ia pranon lutjen gruas pa marrė parasysh nėse ėshtė me menstruacione, apo jo. Ndaj ėshtė e pėlqyeshme qė gruaja me menstruacione tė lutet, tė kėrkojė falje dhe tė pėrmendė Allahun sa mė tepėr qė tė jetė e mundur, sidomos nė kohėt e mira.26

Ibn Xhibrin

 

38. SHKRIMI I AJETEVE TE KURANIT NGA GRUAJA ME MENSTRUACIONE

Pyetje: A i lejohet gruas me menstruacione tė lexojė ajete nga Kurani pėr t'u argumentuar me to? A i lejohet gruas me menstruacione tė shkruajė ajete nga Kurani apo hadithe tė Profetit (paqja qoftė mbi tė)?

Pėrgjigje: Gruas me menstruacione i lejohet:

1- Leximi i librave nė tė cilėt ka ajete kuranore apo ajete tė komentuara.

2- Shkruarja e ajeteve kuranorė brenda njė teksti tė caktuar.

3-Argumentimi me ajetet e Kuranit pėr njė ēėshtje tė caktuar.

4-Leximi i ajeteve kuranore nė formė lutjeje apo pėrmendjeje tė Allahut.

5- Mbajtja e librave tė tefsirit apo e diēkaje tjetėr tė ngjashme me tė, nėse ėshtė e nevojshme.

Ibn Xhibrini

 

KAPITULLI I NAMAZIT

 

16. FALJA ME RROBA TE TEJDUKSHME

Pyetje: A lejohet qė gruaja tė falet me rroba tė tejdukshme?

Pėrgjigje: Namazi i falur me rroba tė tejdukshme ėshtė i pavlefshėm, pasi rrobat me tė cilat duhet tė falet gruaja duhet tė mbulojnė tėrė trupin e saj, pėrveē duarve dhe fytyrės dhe nė tė njėjtėn kohė nuk duhet tė jenė tė tejdukshme (d.m.th. nuk duhet tė dallohet se ē'ka poshtė tyre). Ndėrsa kėmbėt duhet tė mbulohen me ēorape tė patejdukshme ose me rroba plotėsuese.

Ibn Bazi

 

41. MBULIMI I DUARVE DHE I KĖMBĖVE NĖ NAMAZ

Pyetje: A duhet t'i mbulojnė gratė duart dhe kėmbėt nė namaz?

Pėrgjigje: Zbulimi i duarve nė namaz ėshtė i lejuar, megjithatė disa dijetarė janė tė mendimit se mbulimi i tyre ėshtė mė i mirė. Ndėrsa kėmbėt, sipas mendimit tė shumicės sė dijetarėve, duhet tė mbulohen, pasi Profeti (paqja qoftė mbi tė), kur u pyet nėse lejohet tė falet gruaja vetėm me fustan dhe shami, u pėrgjigj: "Lejohet, nėse fustani i mbulon shpinėn e kėmbėve."

Disa dijetarė tė tjerė janė tė mendimit se zbulimi i kėmbėve gjatė namazit ėshtė i lejuar, por sido qė tė jetė mbulimi i tyre ėshtė mė i arsyeshėm.

Ibn Xhibrini

 

47. FALJA ULUR

Pyetje: Njė grua e sėmurė, pasi vendosi kėmbėn e thyer nė allēi, nuk mund tė falej dot nė kėmbė, ndaj u fal ulur njė muaj rresht. A ėshtė i rregullt namazi i saj?

Pėrgjigje: Tė qėndruarit nė kėmbė gjatė namazit ėshtė detyrė e domosdoshme (farz), ndaj, nėse dikush ka mundėsi qė tė falet nė kėmbė, qoftė edhe duke u mbėshtetur nė diēka, (p.sh. shkop apo mur), atėherė duhet tė falet nė kėmbė. Nėse, pėr ēfarėdo lloj arsyeje, nuk ka mundėsi qė tė falet nė kėmbė, atėherė i lejohet tė falet ulur.

Ndaj namazi i kėsaj gruaje ka qenė i rregullt, pasi ajo nuk ka pasur mundėsi qė tė qėndronte nė kėmbė. Profeti (paqja qoftė mbi tė) i ka thėnė Imran Ibn Husejnit: "Falu nė kėmbė! Nėse nuk mundesh, falu ulur; nėse nuk mundesh as ulur, atėherė falu shtrirė."

Ibn Xhibrini

 

36. FILLIMI I MENSTRUACIONE DHE NAMAZI

 

Pyetje: Mė filluan menstruacionet nė kohėn qė po falja namazin. Ē'duhet tė bėj nė kėtė rast dhe a duhet t'i zėvendėsoj namazet qė s'i kam falur gjatė kohės sė menstruacioneve?

Pėrgjigje: Nėse menstruacionet fillojnė pas hyrjes sė kohės sė namazit, p.sh. gjysėm ore pas mesit tė ditės, atėherė gruaja duhet ta zėvendėsojė namazin e drekės pasi tė pastrohet, sepse nė kohėn e hyrjes sė tij, ajo ka qenė e pastėr. Allahu i Madhėruar thotė:

"Me tė vėrtetė namazi ėshtė njė detyrė (qė duhet tė kryhet) nė kohė tė caktuar." {4:103}

Namazet e lėna gjatė kohės sė menstruacioneve nuk duhet tė zėvendėsohen, pasi nė njė hadith tė gjatė, ndėrmjet tė tjerave, Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) thotė:

"... Gruaja kur ėshtė me menstruacione nuk duhet tė falet apo tė agjėrojė..."

Gjithashtu, tė gjithė dijetarėt janė tė tė njėjtit mendim nė lidhje me faktin qė gruaja me menstruacione nuk e ka pėr detyrė zėvendėsimin e kėtyre namazeve.

Nėse rrjedhja e gjakut tė menstruacioneve ndėrpritet para mbarimit tė kohės sė namazit, qoftė edhe me njė rekat, atėherė falja e kėtij namazi ėshtė e detyrueshme, sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Kush arrin qoftė dhe njė rekat prej namazit tė ikindisė para perėndimit tė diellit, e ka falur namazin e ikindisė nė kohė."

Shkurtimisht mund tė themi se nėse gruaja pastrohet kur, prej lindjes apo perėndimit tė diellit, ka mbetur aq kohė sa pėr tė falur vetėm njė rekat, atėherė falja e namazit tė sabahut nė rastin e parė dhe e ikindisė nė tė dytin ėshtė e detyrueshme pėr tė.

 

Ibn Uthejmin

 

29. NDĖRPRERJA E GJAKUT TĖ LEHONISĖ PARA PLOTĖSIMIT TĖ DYZET DITĖVE

Pyetje: A duhet tė falet dhe tė agjėrojė gruaja lehonė, nėse pastrohet para plotėsimit tė dyzet ditėve? Nėse i vijnė menstruacionet pas kėsaj, a duhet ta prishė agjėrimin? Po nėse pastrohet pėrsėri, a duhet tė falet e tė agjėrojė apo jo?

Pėrgjigje: Nėse gruaja lehonė pastrohet para plotėsimit tė dyzet ditėve, atėherė ajo duhet tė lahet, tė falet, tė agjėrojė Ramazanin dhe, nė tė njėjtėn kohė, i lehohet qė tė kryejė marrėdhėnie seksuale me tė shoqin. Nėse rrjedhja e gjakut rikthehet pėrsėri, atėherė, sipas mendimit mė tė saktė tė dijetarėve, ajo konsiderohet pėrsėri lehonė, derisa tė plotėsohen 40 ditėt.

Nėse rrjedhja e gjakut vazhdon pas plotėsimit tė dyzet ditėve, atėherė gjaku qė del prej saj ėshtė gjak i prishur, ndaj dhe gruaja konsiderohet e pastėr, d.m.th. asaj i lejohet tė falet, tė agjėrojė dhe tė kryejė marrėdhėnie seksuale me tė shoqin, sepse gjendja e saj ėshtė ėshtė e ngjashme me gjendjen e gruas mustehada.27 Ajo duhet tė pastrohet dhe tė vendosė njė copė tė pastėr brenda vendit tė daljes sė gjakut, pėr tė penguar daljen e tij, ashtu siē duhet tė marrė abdes pėr ēdo namaz, sepse kėshtu ka urdhėruar Profeti (paqja qoftė mbi tė).

Kut t'i vijnė menstruacionet, ajo duhet tė lėrė namazin, agjėrimin dhe kontaktet seksuale me tė shoqin, derisa tė ndėrpritet plotėsisht rrjedhja e gjakut.

Ibn Bazi

 

55.DHEMBJET E LINDJES

Pyetje: A e kam tė detyrueshme faljen nėse ndjej dhembjet e lindjes?

Pėrgjigje: Nėse gruaja nuk ėshtė me menstruacione apo lehonė, atėherė falja ėshtė e detyrueshme pėr tė. Nėse rrjedhja e gjakut fillon njė ose dy ditė para lindjes, atėherė ky gjak konsiderohet prej gjakut tė lehonisė. Nėse dhembjet e lindjes nuk shoqėrohen me daljen e gjakut, atėherė gruaja duhet tė falet dhe nėse ndjen dhembjet e lindjes, pasi ajo ėshtė nė pozitėn e tė sėmurit, i cili duhet tė falet megjithėse ndjen dhembjet e sėmundjes. Nė tė njėjtėn kohė, duhet tė kemi parasysh se askujt nuk lejohet lėnia e namazit, pėrderisa mendja e tij ėshtė nė rregull, d.m.th. nuk vuan nga ndonjė sėmundje psikike.

Ibn Xhibrini

 

40. PIKIMI I URINĖS

Pyetje: Njė grua shtatzėnė nė muajin e nėntė vuan nga pikimi i pandėrprerė i urinės. Pėr kėtė shkak ajo e la faljen e namazit nė muajin e fundit tė barrės. A ėshtė e lejueshme kjo gjė? Nėse jo, ē'duhet tė bėjė ajo?

Pėrgjigje: Nė tė tilla raste gruaja nuk duhet ta lėrė namazin por duhet tė falet duke marrė abdes pėr ēdo namaz e duke pastruar vendin nga ku del urina me njė copė tė pastėr, ashtu siē vepron dhe gruaja mustehada. Asaj i lejohet qė tė bashkojė namazin e drekės me atė tė ikindisė dhe namazin e akshamit me atė tė jacisė, ashtu siē i lejohet edhe gruas mustehada.

Ajo duhet t'i zėvendėsojė tė gjitha namazet e lėna nė muajin e fundit tė barrės dhe tė pendohet pėr ē'ka ka bėrė, duke vendosur qė tė mos e pėrsėrisė herė tjetėr kėtė gjynah. Allahu i Madhėruar thotė: "Pendohuni tek Allahu, tė gjithė ju o besimtarė, nėse doni tė shpėtoni." (24:31)

Ibn Bazi

 

42. NDĖRPRERJA E NAMAZIT

Pyetje: Si duhet tė veproj nėse bie zilja e derės nė kohėn qė jam duke u falur, e nė shtėpi nuk gjendet njeri tjetėr pėrveē meje?

Pėrgjigje: Nėse namazi qė po fal ėshtė sunet, atėherė mund ta ndėrpresėsh namazin pėr tė hapur derėn, por nėse namazi qė po fal ėshtė farz, nuk duhet ta ndėrpresėsh namazin, vetėm nėse mendon se personi qė po troket ka ardhur pėr diēka tė rėndėsishme e cila nuk mund tė lihet pėr mė vonė.

Nėse ke mundėsi qė me anėn e shenjave (burrat duhet tė thonė "subhanallah", ndėrsa gratė duhet tė pėrplasin duart) t'i japėsh tė kuptojė trokitėsit se je duke u falur, atėherė kjo ėshtė e mjaftueshme. Profeti (paqja qoftė mbi tė) thotė:

"Nėse imami gabon diēka nė namaz burrat duhet tė thonė "subhanallah", ndėrsa gratė tė pėrplasin duart."

Ibn Bazi

 

43. NAMAZI I NATĖS DHE LEXIMI NĖ KURAN

Pyetje: A lejohet qė tė falet namazi i natės duke parė nė Kuranin e hapur, sepse unė nuk di shumė sure pėrmendėsh, por dėshiroj qė, gjatė namazit tė natės, tė pėrfundoj leximin e tė gjithė Kuranit?

Pėrgjigje: Njė numėr i madh dijetarėsh janė tė mendimit se kjo gjė ėshtė e lejuar, pasi Dheukani, shėrbėtori i Aishes, ka falur namazin e taravive gjatė muajit tė Ramazanit duke lexuar me Kuran tė hapur. {Trans. Buhariu}

Ata qė e ndalojnė kėtė gjė nuk kanė ndonjė argument tė konsiderueshėm, mbi tė cilin mund tė bazohemi. Nga ana tjetėr, jo tė gjithė njerėzit janė nė gjendje ta mėsojnė pėrmendėsh Kuranin, ndaj lind nevoja e leximit me Kuran tė hapur, sidomos gjatė namazit tė natės dhe namazit tė teravisė.

Ibn Bazi

 

44. FUNDI I KOHES SE VITRIT

Pyetje: Cila ėshtė koha e fundit pėr faljen e namazit tė vitrit?28

Pėrgjigje: Koha e fundit pėr faljen e namazit tė vitrit ėshtė koha para lindjes se diellit, sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Gjatė namazit tė natės jepet selam pas ēdo dy rekatesh. Nėse dikush ka frikė se mos e arrin mėngjesi, atėherė le tė falė edhe njė rekat, me anėn e tė cilit i bėn tek rekatet e falura." {Trans. Buhariu dhe Muslimi}

Ibn Bazi

 

45. PERCAKTIMI I NJĖ TĖ TRETĖS SĖ FUNDIT TĖ NATĖS

Pyetje: Si mund tė pėrcaktohet, me orė, njė e treta e fundit e natės?

Pėrgjigje: Njė e treta e fundit tė natės nuk mund tė pėrcaktohet me orė tė caktuara, mirėpo ēdo njeri mund ta llogarisė atė, duke e ndarė natėn, nga perėndimi i diellit deri nė lindje tė tij, nė tre pjesė. Pasi tė kalojnė dy tė parat, pjesa e mbetur ėshtė pjesa e tretė e natės. Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Allahu i Madhėruar zbret ēdo natė, nė njė tė tretėn fundit tė saj, nė qiellin e dynjasė dhe thotė: A ka njeri tė mė lutet e Unė t'i pėrgjigjem? A ka njeri qė tė mė kėrkojė diēka e Unė t'ia jap? A ka njeri qė kėrkon falje e Unė ta fal." {Trans. Buhariu dhe Muslimi}

Ndaj ėshtė mirė qė ēdo besimtar tė kujdeset qė ta shfrytėzojė kėtė kohė, ose tė paktėn njė pjesė saj, pasi ajo ėshtė njė nga kohėt mė tė mira, nė tė cilat pranohet duaja.

Ibn Uthejmin

 

46. SEXHDJA E LEXIMIT TĖ KURANIT

Pyetje: A ėshtė e detyrueshme bėrja e sexhdes, nėse lexoj ajetin e sexhdes?29

Pėrgjigje: Bėrja e kėsaj sexhdeje ėshtė sunet i fortė dhe nuk duhet tė lihet as nė kohėt e ndaluara, siē ėshtė koha pas namazit tė sabahut apo pas namazit tė ikindisė, pasi ajo bėhet me shkak tė caktuar.30 Ndaj, nėse dikush lexon ajetin e sexhdes, qoftė nė namaz

 

apo jashtė tij, duhet tė bėjė sexhde pa marrė parasysh se po lexon duke parė nė Kuran, apo nga ē'ka mėsuar pėrmendėsh.

Bėria e kėsaj sexhdeje nuk ėshtė e detyrueshme (vaxhib), ndaj muslimani nuk merr gjynah nėse nuk e bėn atė. Transmetohet se njė herė Umeri, ndėrsa po mbante hytben hipur nė minber31, lexoi ajetin e sexhdes nė suren En-nahl, pastaj zbriti prej minberit dhe bėri sexhden. Xhumanė e ardhshme ai lexoi tė nėjtin ajet, mirėpo nuk bėri sexhde. Pasi mbaroi, tha nė praninė e tė gjithė shokėve tė Profetit:

"Allahu nuk na e ka bėrė detyrė kėtė sexhde, por e ka lėnė nė dėshirėn tonė."

Gjithashtu, transmetohet se Zejd Ibn Thabit lexoi njė prej ajeteve tė sexhdes nė prani tė Profetit (paqja qoftė mbi tė), por nuk bėri sexhde. Nėse sexhdja e leximit tė Kuranit do tė ishte e detyrueshme, Profeti (paqja qoftė mbi tė) do ta kishte urdhėruar qė ta bėnte.

Ibn Uthejmin

 

58. SEXHDJA E LEXIMIT TE KURANIT DHE MBULIMI I TRUPIT

Pyetje: A lejohet qė ta bėj sexhden e leximit tė Kuranit, pa i mbuluar tė gjitha pjesėt e trupit qė duhen tė mbulohen gjatė namazit?

Pėrgjigje: Kjo sexhde lejohet tė bėhet nė ēdo gjendje, d.m.th. edhe nėse nuk je mbuluar siē duhet, sepse, sipas mendimit mė tė saktė, ajo nuk konsiderohet si pjesė e namazit.

Ibn Xhibrini

 

 

48. DYSHIMI GJATĖ NAMAZIT

Pyetje: Nė disa raste gjatė namazit, nuk jam e sigurtė nėse e kam thėnė Fatihanė, apo jo, ndaj e lexoj atė pėr sė dyti. A ėshtė e saktė kjo gjė apo duhet tė bėj sexhden e harresės32?

Pėrgjigje: Gjatė faljes se namazit, ngacmimet e shejtanit shtohen shumė, ndaj shumė njerėz nuk janė tė sigurtė nėse e kanė thėnė Fatihanė apo suren pas saj, apo "Et-tehijatin", gjatė uljes. Pėr tė shmangur tė gjitha kėto, muslimani duhet tė pėrqendrohet sa mė tepėr qė tė jetė e mundur nė namaz dhe tė kujtojė se ndodhet para Allahut, Krijuesit tė Qiejve dhe Tokės.

Sidoqoftė, nėse dikush ėshtė nė dyshim nėse e ka lexuar Fatihanė apo jo dhe e di mirė se zakonisht nuk e harron atė, atėherė nuk ėshtė mirė qė ta pėrsėrisė. Megjithatė, nėse ai, pėr tė qenė i sigurtė, e lexon pėr sė dyti Fatihanė, nuk e ka pėr detyrė qė tė bėjė sexhden e harresės.

Ibn Xhibrini

 

49. VONIMI I JACISE

Pyetje: A lejohet vonimi i namazit tė jacisė?

Pėrgjigje: Vonimi i namazit tė jacisė deri nė fundin e kohės sė tij ėshtė diēka e mirė, mirėpo nėse ky vonim bėhet shkak pėr mosfaljen e namazit me xhemat nė xhami, atėherė nuk ėshtė i lejueshėm. Pėrsa u pėrket grave, sa mė vonė qė ta falin namazin e jacisė nė shtėpi, aq mė mirė ėshtė, mirėpo nuk duhet ta vonojnė pas gjysmės sė natės.

Ibn Uthejmin

 

50. PENDIMI I FSHIN GJYNAHET

Pyetje: Jam njė vajzė 25-vjeēare. Qė nė fėmijėri e deri nė moshėn 21 vjeē nuk kam agjėruar e nuk jam falur asnjėherė pėr shkak tė pėrtacisė e, megjithėse prindėrit mė kėshillonin vazhdimisht, unė nuk ua vija veshin kėshillave tė tyre. Ē'duhet tė bėj tani qė mė ka udhėzuar Allahu dhe jam penduar pėr ēfarė kam bėrė nė tė kaluarėn?

Pėrgjigje: Pendimi i fshin tė gjitha gjynahet e mėparshme, ndaj detyra jote ėshtė qė tė pendohesh sinqerisht dhe tė vendosėsh qė t'i kryesh tė gjitha adhurimet nė mėnyrėn e duhur, duke i dhėnė rėndėsi namazeve sunete gjatė ditės dhe natės, agjėrimit sunet, pėrmendjes sė Allahut pa ndėrprerje, leximit tė Kuranit etj.

Ibn Xhibrini

 

51. VONIMI I NAMAZIT

Pyetje: A merr gjynahe ai person qė e fal namazin e sabahut dy orė para namazit tė drekės, duke patur parasysh se gjatė gjithė kėsaj kohe ka qenė nė gjumė?

Pėrgjigje: Vonimi, pa arsye, i namazit nga koha e tij nuk ėshtė i lejuar. Gjumi nuk mund tė jetė justifikim pėr kėdo, sepse muslimani duhet tė bjerė tė flerė herėt, ose tė porosisė dikė qė ta zgjojė nė mėnyrė qė ta ngrihet e tė falė namazin nė kohė. Falja e namazit tė sabahut pas lindjes sė diellit, ėshtė tregues i mosdhėnies rėndėsi faljes sė namazit nė kohėn e tij. Sido qė tė jetė, muslimani duhet ta falė namazin nė kohėn mė tė afėrt; menjėherė sapo tė kujtohet apo tė zgjohet.

Ibn Xhibrini

 

52. NGACMIMET NE NAMAZ

Pyetje: Jam njė grua qė i zbatoj tė gjitha detyrat me tė cilat na ka ngarkuar Allahut, mirėpo gjatė namazit gaboj shumė, sepse mė shkon mendja tek gjėrat qė mė kanė ndodhur gjatė ditės dhe nuk mund t'i largoj kėto ngacmime, vetėm nėse lexoj me zė. Ēfarė mė kėshilloni tė veproj nė kėtė rast?

Pėrgjigje: Problemi, pėr tė cilin shqetėsohet pyetėsja, ėshtė njė dukuri mjaft e pėrhapur tek shumė muslimanė, kjo pėr vetė shkakun sepse shejtani i shton ngacmimet e tij deri nė atė gradė, saqė njeriu mund tė mos mbajė mend se ē'ka thėnė gjatė namazit. Profeti (paqja qoftė mbi tė) na ka mėsuar qė, nė tė tilla raste, tė pėshtyjmė tre herė nga ana e majtė dhe tė themi: "Eudhu bilahi minesh-shejtani rraxhim."33 Nėse besimtari vepron kėshtu, ngacmimet e shejtanit do tė largohen, me lejen e Allahut.

Kur muslimani fillon namazin, duhet tė besojė dhe pėrfytyrojė se ndodhet para Allahut tė Madhėruar dhe se po i drejtohet Atij me leximin e Kuranit dhe duave tė ndryshme tė namazit. Ai duhet tė kujtojė shpėrblimin qė ka pėrgatitur Allahu pėr ata qė e falin namazin me frikė e pėrulje, si dhe dėnimin qė ka pėrgatitur Ai, pėr ata qė nuk e kryejnė namazin ashtu siē duhet.

Ibn Uthejmin

 

53. FALJA E NAMAZIT PAS KALIMIT TĖ KOHES SĖ TIJ

Pyetje: Kur duhet tė zėvendėsohet namazi i jacisė, nėse mė ka zėnė gjumi dhe jam kujtuar vetėm pasi kam falur namazin e sabahut. A duhet ta fal bashkė me namazin e jacisė sė ditės sė ardhshme, apo ta fal menjėherė sapo tė mė kujtohet?

Pėrgjigje: Nė njė hadith tė saktė Profeti (paqja qoftė mbi tė) thotė:

"Nėse dikush nuk e fal namazin nė kohėn e tij pėr shkak tė gjumit apo harresės, atėherė duhet ta falė menjėherė sapo t'i kujtohet. Kjo ėshtė mėnyra e vetme pėr tė kompesuar namazin e lėnė..." {Trans. Buhariu dhe Muslimi}

Duke u bazuar nė hadithin e mėsipėrm, nxjerrim si pėrfundim se namazi i lėnė nuk duhet tė vonohet deri nė ditėn e nesėrme, por duhet tė falet sa mė shpejt qė tė jetė e mundur, madje edhe nė kohėn kur ndalohet falja e namazit.

Nėse dikush kujtohet pėr namazin e lėnė (p.sh. drekėn), kur nga koha e namazit pasues (ikindisė) ka mbetur aq kohė sa pėr tė falur vetėm njė namaz, atėherė, nė fillim, duhet tė falė namazin e kohės (ikindinė) e pastaj namazin e lėnė.

Ibn Xhibrini

 

54. NDĖRPRERJA E NAMAZIT

Pyetje: Nėse kujtohem gjatė namazit, se rrobat me tė cilat po falem janė tė papastra, a duhet ta ndėrpres namazin dhe t'i ndėrroj rrobat?

Pėrgjigje: Nėse dikush falet me rroba tė papastra, duke e ditur kėtė gjė, atėherė namazi i tij ėshtė i pavlefshėm; nė tė kundėrt namazi i tij ėshtė i rregullt. Nėse kujtohet gjatė faljes sė namazit, se rrobat e tij janė tė papastra dhe ka mundėsi qė ta largojė papastėrtinė me shpejtėsi, atėherė mund ta vazhdojė namazin normalisht, pasi nė njė hadith tė saktė transmetohet se Xhibrili lajmėroi Profetin (paqja qoftė mbi tė), kur ky i fundit ishte duke u falur, se nallanet me tė cilat po falej ishin tė papastra, ndaj Ai i hoqi ato dhe nuk e ndėrpreu namazin.

Nėse pėr tė larguar papastėrinė duhet tė hiqen, fjala vjen pantallonat, kanatierja, tė mbathurat apo diēka tjetėr pėr heqjen e sė cilės duhen bėrė shumė lėvizje, atėherė duhet qė, pasi tė hiqet rroba e papastėr, tė fillohet namazi nga fillimi,.

Ibn Xhibrini

 

56. VITRI DHE NAMAZI I NATĖS

Pyetje: A lejohet falja e vitrit para gjumit dhe a konsiderohet kjo falje prej namazit tė natės, pasi, pėr shkak tė lodhjes sė ditės, nuk mund tė zgjohem para namazit tė sabahut?

Pėrgjigje: Nė njė hadith tė saktė transmetohet se Profeti (paqja qoftė mbi tė) e ka porositur Ebu Hurejren qė ta falte vitrin para se tė flinte, ndaj, nėse ti e di qė nuk mund tė zgjohesh para namazit tė sabahut, atėherė mund ta falėsh namazin e natės dhe vitrin para se tė biesh pėr tė fjetur, e pastaj, nėse zgjohesh para namazit sabahut dhe dėshiron tė falesh pėrsėri, mund tė falesh pa pasur nevojė qė ta pėrsėrisėsh namazin e vitrit.

Ibn Uthejmin

 

57. DALJA E GRAVE PĖR TĖ FALUR BAJRAMIN

Pyetje: A u lejohet grave qė tė dalin pėr tė falur namazin e Bajramit?

Pėrgjigje: Dalja e grave pėr tė falur namazin e Bajramit ėshtė sunnet i fortė, pasi transmetohet se Ummu Atije, njė nga bashkėkohėset e Profetit, ka thėnė:

"Ditėn e Bajramit, urdhėroheshim qė tė dilnim qė tė gjitha, bile edhe vajzat e reja bashkė me gratė me menstruacione dhe thoshim tekbiret e luteshim sė bashku me tė tjerėt, duke shpresuar tek begatia dhe pastėrtia e asaj dite." {Transmeton Buhari dhe Muslimi}

Nė njė transmetim tjetėr thuhet: "Ditėn e Bajramit, Profeti (paqja qoftė mbi tė) i nxirrte vajzat e reja, plakat dhe gratė me menstruacione pėr tė falur namazin. Gratė me menstruacione qėndronin mėnjanė dhe ndiqnin namazin dhe lutjet e muslimanėve." Njėra prej grave tha: "O i Dėrguari i Allahut, disa gra nuk kanė rroba tė mjaftueshme."34 Ai ia ktheu: "Le tė mbulo-het me rrobėn e shoqes sė saj."

Mirėpo nuk duhet tė harrojmė se gratė nuk duhet tė vėnė erėra tė mira apo tė zbukurohen dhe njėkohėsisht duhet tė qėndrojnė larg burrave.

Ibn Xhibrini

 

KAPITULLI I AGJĖRIMIT

  

23. NDĖRPRERJA E MENSTRUACIONEVE DHE AGJĖRIMI

Pyetje: Nėse menstruacionet ndėrpriten menjėherė pas agimit, d.m.th. pas hyrjes sė kohės sė namazit tė sabahut, a duhet ta agjėroj atė ditė? Nėse e agjėroj, a ėshtė i saktė agjėrimi im, apo duhet tė agjėroj njė herė tjetėr?

Pėrgjigje: Dijetarėt kanė rėnė dakort qė, nė kėtė rast, gruaja duhet tė agjėrojė njė ditė tjetėr pėr tė zėvendėsuar agjėrimin e asaj dite, ndėrsa pėrsa i pėrket agjėrimit tė pjesės sė mbetur tė ditės, ata kanė shfaqur dy mendime tė ndryshme:

1- Sipas mendimit mendimit tė parė, gruaja duhet tė agjėrojė pjesėn e mbetur tė ditės dhe nė tė njėjtėn kohė duhet ta kompesojė njė herė tjetėr agjėrimin e asaj dite.

2- Sipas mendimit tė dytė, ajo nuk duhet ta agjėrojė pjesėn e mbetur tė asaj dite, sepse agjėrimi i saj nuk ėshtė i saktė, pėr vetė faktin se nė kohėn e fillimit tė agjėrimit ajo nuk e ka pasur pėr detyrė agjėrimin e asaj dite. Meqenėse agjėrimi i saj nuk ėshtė i pranuar, atėherė vazhdimi i tij gjatė pjesės sė mbetur tė ditės ėshtė i pakuptimtė, sepse nė fillimin e kohės ajo e kishte tė ndaluar atė dhe nė tė njėjtėn kohė dihet fare mirė se pėrkufizimi i agjėrimit, nė aspektin fetar, ėshtė: Lėnia (pėr hir tė Allahut) e ushqimeve, pijeve dhe marrėdhėnieve seksuale nga agimi i ditės, deri nė perėndimin e diellit.

Siē shihet, mendimi i dytė ėshtė mė i saktė se i pari.

Ibn Uthejmin

 

24. DALJA E PIKAVE TĖ GJAKUT

Pyetje: A ėshtė i saktė agjėrimi i asaj gruaje, nga e cila rrjedhin sasi tė vogla pikash gjaku, gjatė gjithė muajit tė Ramazanit?

Pėrgjigje: Agjėrimi i saj ėshtė mė se i saktė, pasi kėto pika gjaku nuk janė prej gjakut tė menstruacioneve, por dalin prej enėve tė gjakut.

Sipas disa transmetimeve tė sakta, kur u pyet pėr kėtė gjė, Ali ibn Ebi Talib ka thėnė se rrjedhja e gjakut nė kėtė mėnyrė, ėshtė e ngjashme me rrjedhjen e gjakut nga hundėt, d.m.th. ky gjak nuk ėshtė prej menstruacioneve.

Ibn Uthejmin

 

25. LARJA PAS AGIMIT

Pyetje: Nėse menstruacionet apo lehonia ndėrpriten para agimit, d.m.th. para se tė hyjė koha e namazit tė sabahut, por gruaja nuk ka mundėsi tė lahet vetėm pas agimit, a ėshtė i saktė agjėrimi i saj?

Pėrgjigje: Agjėrimi i saj, nė tė dyja rastet, ėshtė i saktė, sepse rasti i saj ėshtė i ngjashėm me rastin e xhunubit, tė cilin mund ta zėrė ezani i sabahut pa u larė akoma. Allahu i Madhėruar thotė:

"E tani mund tė kryeni marrėdhėnie seksuale me gratė tuaja35 (gjatė netėve tė Ramazanit) dhe kėrkoni atė qė ka caktuar Allahu pėr ju. Hani e pini deri sa tė dallohet peu i bardhė (drita e mėngjesit) nga ai i ziu (errėsita e natės) nė agim." {2:187}

Pra, pėrderisa marrėdhėniet seksuale janė tė lejuara deri nė agim, sigurisht qė larja nuk mund tė bėhet vetėm pas agimit, d.m.th. pasi tė hyjė koha e namazit tė sabahut.

Po ashtu, Aishja thotė se:"Profeti (paqja qoftė mbi tė) gdhihej xhunub dhe agjėronte." Pra, Profeti (paqja qoftė mbi tė) lahej pas hyrjes sė kohės sė namazit tė sabahut.

Ibn Uthejmin

 

26. ARDHJA E MENSTRUACIONEVE DHE AGJĖRIMI

Pyetje: Nėse gruaja ndjen ardhjen e menstruacioneve, apo dhembjet e zakonshme pak para perėndimit tė diellit, mirėpo rrjedhja e gjakut fillon pas perėndimit tė tij, a ėshtė i saktė agjėrimi i saj?

Pėrgjigje: Nėse rrjedhja e gjakut fillon pas perėndimit tė diellit, atėherė agjėrimi i saj ėshtė i saktė, pavarėsisht nėse shenjat e ardhjes sė menstruacioneve apo dhembjet e zakonshme tė tyre fillojnė para perėndimit.

Ibn Uthejmin

 

27. GJAKU I MENSTRUACIONEVE

Pyetje: Nėse gruaja sheh se ėshtė duke i rrjedhur pak gjak, por nuk ėshtė e sigurtė nėse ėshtė gjak menstruacionesh, apo jo, a ėshtė i saktė agjėrimi i saj?

Pėrgjigje: Agjėrimi i saj ėshtė i saktė, sepse ajo konsiderohet e pastėr derisa tė sigurohet plotėsisht se gjaku i dalė ėshtė i menstruacioneve.

Ibn Uthejmin

 

29. NGRĖNIA GJATĖ RAMAZANIT

Pyetje: Ai lejohet gruas me menstruacione apo lehonė qė hajė e tė pijė gjatė muajit tė Ramazanit?

Pėrgjigje: Asaj i lejohet qė tė hajė e tė pijė lirisht, por nė tė njėjtėn kohė duhet tė ruhet qė tė mos e shohin fėmijėt e vegjėl, sepse ata nuk e kuptojnė kėtė gjė dhe mund tė mendojnė sė ajo po e prish agjėrimin pa asnjė shkak.

Ibn Uthejmin

 

FUNDI I MENSTRUACIONEVE

Pyetje: A duhet tė agjėrojė gruaja, nėse nė ditėt e fundit tė menstruacioneve tė saj, para pastrimit, nuk ėshtė shfaqur akoma shenja e pastrimit, sekrecioni i bardhė?

Pėrgjigje: Ky sekrecion nuk shfaqet tek tė gjitha gratė, ndaj ato gra qė nuk e kanė zakon tė shohin sekrecionin e bardhė,36 duhet tė agjėrojnė. Ndėrsa ato gra, tek tė cilat dalja e sekrecionit tė bardhė

ėshtė prej zakonit tė tyre, nuk duhet tė agjėrojnė derisa ta shohin atė.

Ibn Uthejmin

 

VONIMI I AGJĖRIMIT TĖ DITĖVE TĖ LĖNA GJATĖ RAMAZANIT

Pyetje: Ē'duhet tė bėjnė ato gra, tė cilat i zė Ramazani pa plotėsuar akoma agjėrimin e ditėve tė lėna nga Ramazani i kaluar?

Pėrgjigje: Kėto gra duhet tė pendohen sinqerisht pėr kėtė vepėr dhe tė kėrkojnė falje nga Allahu, sepse vonimi pa arsye i zėvendėsimit tė ditėve tė lėna, deri nė ardhjen e Ramazanit tjetėr, ėshtė kategorikisht i ndaluar. Aishja, e shoqja e Profetit, thotė:

"Nė disa raste, nuk kam pasur mundėsi qė t'i agjėroja ditėt e lėna nga Ramazani, pėrveēse nė Shaban."37

Sidoqoftė, ato duhet t'i zėvendėsojnė ditėt e lėna nga Ramazani i parė pas mbarimit tė Ramazanit tė dytė.

Ibn Uthejmin

 

KAPITULLI I XHENAZEVE

 

59. BURRI DHE GRUAJA MUND TA LAJNĖ NJĖRI-TJETRIN PAS VDEKJES

Pyetje: Kemi dėgjuar se pas vdekjes sė gruas, burrit tė saj nuk i lejohet qė ta shikojė apo ta lajė atė. A ėshtė e vėrtetė kjo gjė?

Pėrgjigje: Ėshtė e lejuar si pėr burrin ashtu dhe pėr gruan qė tė lajnė apo tė shikojnė njėri-tjetrin pas vdekjes, pasi ėshtė transmetuar se Esmaja bija e Umejsit ka larė burrin e saj, Ebu Bekrin, ndėrsa Fatimja, vajza e Profetit (paqja qoftė mbi tė), ka lėnė porosi qė, pas vdekjes, ta lajė i shoqi i saj, Aliu.

Ibn Bazi

 

60. PRITJA E NGUSHĖLLIMEVE

Pyetje: Nė vendin tonė ėshtė zakon qė tė mblidhen njerėzit nė shtėpinė e tė vdekurit, tre ditė rresht pas vdekjes sė tij, pėr tė lexuar disa pjesė tė caktuara nga Kurani. A ėshtė e lejueshme kjo gjė?

Pėrgjigje: Grumbullimi nė shtėpinė e tė vdekurit pėr tė ngrėnė, pėr tė lexuar Kuran, apo pėr t'u lutur pėr tė vdekurin nuk ėshtė i lejuar, pasi tė gjitha kėto veprime nuk bazohen nė asnjė argument tė saktė, ndaj do tė mjaftonte njė lexim i pėrciptė librave tė hadithit, pėr tė kuptuar se kėto zakone nuk kanė qenė tė njohura

nė kohėn e tre gjeneratave tė para tė muslimanėve. Profeti (paqja qoftė mbi tė) na ka mėsuar qė, nė tė tilla raste, muslimanėt duhet t'i bėjnė vizita e familjes sė tė vdekurit pėr tė ngushėlluar pjestarėt e saj e pėr t'iu lutur Allahut qė tė mėshirojė tė vdekurin e tė lehtėsojė dhembjen e tė afėrmėve tė tij.

Kur Profetit (paqja qoftė mbi tė) i erdhi lajmi i vrasjes sė djalit tė xhaxhait tė tij, Xhaferrit dhe dy udhėheqėsve tė tjerė nė njė nga betejat e zhvilluara midis muslimanėve dhe romakėve, Ai bėri lutje pėr ta dhe nuk i grumbulloi shokėt e tij e as nuk bėri drekė apo darkė, megjithėse ata ishin prej shove tė tij mė tė mirė. E njėjta gjė ndodhi edhe kur vdiq Ebu Bekri apo kur u vranė Uthmani dhe Aliu; shokėt e tyre nuk u mblodhėn nė njė ditė tė caktuar pas vdekjes sė tyre, pėr t'u lutur apo pėr tė lexuar Kuran pėr ta.

Ėshtė mirė qė tė afėrmit e familjes sė tė vdekurit ose fqinjėt, tė pėrgatisin ushqim pėr familjen e tij dhe t'ua dėrgojnė atyre, sepse kėshtu ka vepruar edhe Profeti (paqja qoftė mbi tė), i cili, kur i erdhi lajmi i vrasjes sė Xhaferrit, tha:

"Pėrgatisni ushqim pėr familjen e Xhaferrit, sepse ata tani janė tė zėnė me fatkeqėsinė e tyre."

Xherir Ibn Abdullah, njė prej shokėve tė Profetit, ka thėnė:"Grumbullimin tek familja e tė vdekurit dhe pregatitjen e ushqimit pas varrimit, e konsideronim tė ndaluar si vajtimin e tė vdekurit." Dihet fare mirė se vajtimi i tė vdekurit, d.m.th. qarja me zė tė lartė, ėshtė i ndaluar, pasi janė transmetuar hadithe tė saktė qė e ndalojnė kėtė gjė.38

Ibn Bazi

 

61. NGUSHĖLLIMET NUK KANĖ KOHĖ TĖ CAKTUAR

Pyetje: A konsiderohet si bidat39 caktimi i tre ditėve pėr ngushėllimin e familjes sė tė vdekurit?

Pėrgjigje: Ngushėllimi i tė afėrmėve tė tė vdekurit ėshtė sunet, pasi ai ndihmon nė lehtėsimin e dhembjes sė tyre dhe nuk ka ndryshim, nėse i vdekuri ėshtė foshnjė, apo i moshuar.

Fjalėt, me tė cilat ngushėllohet familja e tė vdekurit, nuk janė tė caktuara; nė tė tilla raste, nėse i vdekuri ėshtė musliman, mund tė thuhet:"Allahu jua lehtėsoftė dhembjen", "Allahu e mėshiroftė tė vdekurin" e tė tjera tė ngjashme me kėto. Nėse i vdekuri ėshtė jomusliman, atėherė nuk bėhet lutje pėr tė, por ngushėllohen vetėm tė afėrmit e tij muslimanė, nėse ka, me fjalėt e pėrmendura pak mė sipėr.

Koha apo ditėt e ngushėllimeve nuk janė tė caktuara. Ato mund tė bėhen nė ēdo kohė, megjithatė, sa mė shpejt tė bėhen, aq mė mirė ėshtė. Gjithashtu lejohet bėrja e ngushėllimeve, pas kalimit tė tre ditėve nga dita e vdekjes sė tė vdekurit pasi nuk ka ndonjė argument qė ta ndalojė kėtė gjė.

Ibn Bazi

 

62. VAJTIMI I TE VDEKURIT

Pyetje: Cili ėshtė vendimi i Islamit pėr ato gra, tė cilat, nė rast vdekjeje, vajtojnė me zė tė lartė dhe godasin fytyrėn me pėllėmbė?

Pėrgjigje: Goditja e fytyrės, grisja e rrobave dhe vajtimi nė raste vdekjesh janė tė ndaluara, sepse Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Nuk ėshtė prej nesh kush i bie fytyrės, gris rrobat dhe thėrret nė diēka qė i pėrket kohės sė injorancės (para Islamit)." {Trans. Buhariu dhe Muslimi}

"Unė jam i distancuar nga ato gra, tė cilat prej hidhėrimit vajtojnė me zė tė lartė, presin flokėt, apo grisin rrobat e tyre."

"Katėr gjėra nė popullin tim i pėrkasin kohės sė injorancės, ndaj nuk janė tė lejuara: mburrja me prejardhjen e familjes, sharja e prejardhjes sė dikujt, kėrkimi i shiut nėpėrmjet yjeve40 dhe vajtimi i tė vdekurit."

Pėr ato gra qė vajtojnė me zė tė lartė, Profeti (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė: "Nėse ajo grua qė vajton nuk pendohet para se tė vdesė, do tė ringjallet Ditėn e Kijametit e veshur me njė fustan dhe kėmishė prej katrani." {Trans. Muslimi}

Detyra e muslimanėve ėshtė qė, nė raste fatkeqėsish, tė bėjnė durim, tė shpresojnė tek shpėrblimi qė ka pėrgatitur Allahu pėr ata qė durojnė dhe njėkohėsisht tė pendohen e tė largohen prej atyre gjėrave qė na ka ndaluar Profeti (paqja qoftė mbi tė).

Allahu i Madhėrur thotė:"Pėrgėzoji ata tė cilėt, kur u ndodh ndonjė fatkeqėsi, bėjnė durim dhe thonė: Tė Allahut jemi dhe tek Ai do tė kthehemi."{2:155}

Nė njė ajet tjetėr, Allahu i Madhėruar thotė pėr tė duruarit: "Atyre u takon bekimi dhe mėshira e Zotit tuaj e ata janė tė udhėzuarit." {2:156}

Ibn Bazi

 

KAPITULLI I ZEKATIT

 

63. DHĖNIA E ZEKATIT NGA DIKUSH TJETĖR

Pyetje: A lejohet qė burri im ta japė nė vendin tim zekatin e pasurisė sime,41 duke pasur parasysh se ėshtė ai ma ka dhėnė kėtė pasuri dhe a lejohet qė t'ia jap zekatin djalit tė motrės sime, i cili dėshiron tė martohet duke pasur parasysh se atij i ka vdekur i ati?

Pėrgjigje: Dhėnia e zekatit ėshtė detyrė, nėse pasuria jote arrin sasinė e caktuar.42 Eshtė e lejuar pėr burrin apo babain tėnd, apo pėr kėdo tjetėr qė, pasi tė marrė lejen tėnde, tė japė zekatin e pasurisė tėnde. Gjithashtu lejohet qė t'ia japėsh zekatin djalit tė motrės tėnde, nėse ai nuk ka mundėsi materiale pėr t'u martuar.

Ibn Bazi

 

64. DHĖNIA E ZEKATIT PĖR TĖ AFĖRMIT

 

Pyetje: A i lejohet muslimanit qė t'ia japė zekatin e pasurisė nėnės apo fėmijėve tė tij?

Pėrgjigje: Muslimanit nuk i lejohet qė t'ua japė zekatin prindėrve apo fėmijėve tė tij, pasi ai e ka pėr detyrė qė tė shpenzojė nga pasuria e tij pėr tė plotėsuar nevojat e tyre, nėse ėshtė nė gjendje ta bėjė kėtė gjė.

Ibn Bazi

 

KAPITULLI I MARTESĖS

 

65. MARTESA E MUSLIMANES ME NJĖ TE KRISHTERĖ

Pyetje: A lejohet martesa e njė tė krishteri me njė muslimane dhe, nėse lindin fėmijė, cilat janė dispozitat qė ka caktuar Islami, lidhur me kėtė gjė?

Pėrgjigje: Nėse njė i krishterė martohet me njė muslimane, martesa e tyre ėshtė e paligjshme. Allahu i Madhėruar thotė:

"Mos i martoni (vajzat tuaja me) idhujtarėt derisa tė besojnė." {2:221}

" ...As ato (besimtaret) nuk janė tė lejuara pėr ta (josbesimtarėt) dhe as ata nuk janė tė lejuar pėr to." {60:10}

Pra, nuk lejohet qė njė jobesimtar tė martohet me njė muslimane, por nėse ndodh njė gjė e tillė dhe ata e dinė qė kjo gjė ėshtė e ndaluar, atėherė fėmijėt marrin mbiemrin e nėnės, pasi konsiderohen tė paligjshėm. Nėse ata nuk e kanė ditur ndalimin e kėsaj martese, atėherė fėmijėt marrin mbiemrin e babait, ndėrsa martesa, ashtu si edhe nė rastin e parė, konsiderohet e paligjshme.

Nė tė tilla raste Shteti Islam e ka pėr detyrė qė tė ndėshkojė jobesimtarin, sepse ka kryer marrėdhėnie intime me njė grua muslimane, gjė e cila nuk ėshtė e lejuar. Nėse jobesimtari pranon Islamin, atėherė duhet tė pėrsėritet akti i martesės.

 

Ibn Bazi

66. SHIKIMI I BURRAVE TĖ HUAJ

Pyetje: A i lejohet gruas qė tė shikojė burrat, qoftė drejtpėrsėdrejti apo nėpėrmjet ekranit tė televizorit?

Pėrgjigje: Shikimi i burrave nga ana e grave, pa marrė parasysh nėse ndodh nėpėrmjet televizonit apo direkt, ndahet nė dy lloje:

1- Shikim me epsh dhe kėnaqėsi; ky shikim ėshtė i ndaluar, pasi dėmet e shkaktuara prej tij janė mė se tė njohura.

2- Shikim i thjeshtė, pa epsh; ky shikim, sipas mendimit mė tė saktė tė dijetarėve, ėshtė i lejuar, pasi janė transmetuar hadithe tė saktė, nė tė cilat thuhet se Aishja ėshtė ulur pas Profetit (paqja qoftė mbi tė) pėr tė parė etiopiasit, kur kėta tė fundit ishin duke bėrė gara me shtizat e tyre dhe Profeti (paqja qoftė mbi tė) nuk ia ndaloi kėtė gjė. {Trans. Buhariu dhe Muslimi}

Gjithashtu, gratė e shokėve tė Profetit kanė dalė nėpėr tregje dhe kanė shikuar burrat, megjithėse kanė qenė tė mbuluara.

Ibn Uthejmin

 

67. LETERKEMBIMI MIDIS DJEMVE DHE VAJZAVE

Pyetje: A lejohet letėrkėmbimi midis djemve dhe vajzave, nėse nuk pėrmban fjalė dashurie?

Pėrgjigje: Letėrkėmbimi midis djemve dhe vajzave ėshtė i ndaluar, pasi shejtani mundohet gjithmonė qė t'i mashtrojė njerėzit me mėnyra nga mė tė ndryshmet, me qėllim qė t'i bėjė ata tė anojnė nga njėri-tjetri edhe nėse ata nuk e kanė pėr qėllim njė gjė tė tillė.

Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) ka urdhėruar qė, kush dėgjon pėr shfaqjen e Dexhalit43, tė largohet sa mė shpejt prej tij, sepse ai person, vėrtet mund ta ketė besimin e fortė, mirėpo Dexhali, me kalimin e kohės, mund tė arrijė qė, me anėn e sprovave tė ndryshme, ta mashtrojė e ta bėjė jobesimtar. I njėjti rrezik ekziston edhe nė letėrkėmbimin midis djemve dhe vajzave, ndaj thamė nė fillim qė ai nuk ėshtė i lejueshėm edhe nėse nė tė tyre nuk ka fjalė dashurie.

Ibn Xhibrini

 

68. LIDHJET MIDIS TE FEJUARVE PARA MARTESĖS

Pyetje: A lejohen qė tė takohen dy tė rinjtė para martesės? Pėrgjigje: Lidhjet mes dy tė rinjve, pas bėrjes sė aktit tė martesės janė tė lejuara, pasi ata tė dy konsiderohen burrė e grua, pavarėsisht nėse e kanė bėrė dasmėn apo jo. Ndėrsa para bėrjes sė aktit tė martesės, atyre nuk u lejohet tė rrinė bashkė. Burrit nuk i le-johet qė tė ulet e tė bėjė muhabet me njė grua tė huaj, veēse nė praninė e njėrit prej tė afėrmėve tė saj, sepse Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) ka thėnė:

"Nuk lejohet qė njė burrė tė ulet vetėm pėr vetėm me njė grua, nėse nuk ndodhet me ta njėri prej tė afėrmėve tė saj. Nuk i lejohet gruas qė tė udhėtojė, nėse nuk ka me vete njė tė afėrm."

Ibn Uthejmin

 

69. NDĖPRERJA E SHTATĖZĖNISĖ

 

Pyetje: Kur i lejohet gruas qė tė pėrdorė kapsula pėr ndalimin shtatėzėnisė? A ekzistojnė argumente tė qarta apo mendime dijetarėsh qė flasin pėr "planifikimin familjar"? A i lejohet burrit qė tė derdhė spermėn jashtė mitrės sė gruas, gjatė kontaktit seksual, pa pasur ndonjė arsye tė veēantė?

Pėrgjigje: Muslimanėt duhet tė kujdesen qė numri i tyre tė shtohet sa mė tepėr, sepse kėshtu ka urdhėruar Pejgamberi (paqja qoftė mbi tė) i cili thotė:

"Martohuni me ato gra tė cilat janė tė dashura me ju dhe lindin (shumė), sepse (Ditėn e Kijametit) unė do tė krenohem me numrin tuaj tė madh."

Sa mė i madh qė tė jetė numri i muslimanėve, aq mė krenarė dhe tė paprekshėm do tė jenė ata. Allahu i Madhėruar, duke pėrme-ndur mirėsitė e Tij ndaj izraelitėve, ndėrmjet tė tjerash, thotė: