Me ligjin e saj tė lartė feja Islame ka paraqitur para ēdo njėrit (tė fejuarit e tė fejuarės) rregulla dhe norma tė caktuara. Nėqoftėse njerėzit bazohėn nė udhėzimet e Tij dhe ecin nė rrugėn e Tij atėherė martesa do tė ishte nė njė shkallė tė lartė kuptimi tė dashurisė dhe marrėveshjes qė do tė formonte familja me djem dhe vajza, me njė besim tė lartė tė ndėrsjelltė, me moral tė fortė, trup tė shėndoshė, mentalitet tė pjekur dhe shpirt tė pastėrt dhe tė qetė.

Ja pra rregullat dhe vėndimet mė kryesore:

Kur themi fetare e kemi qėllimin te kuptimi i vėrtetė pėr Islamin dhe praktikimi i vlerave dhe edukatės sė tij tė lartė. Qėllimin e kemi edhe te pėrmbajtja e plotė tė sistemit tė sheriatit dhe parimeve tė tij jė pėrgjithshme. Kur tė jenė nė nivel tė lartė tė kuptimit, tė praktikimit dhe pėrmbajtjes tė rregullave Islame, atėherė do tė quhėn besimtarė tė moralshėm, ndėrsa kur njėri prej tyre nuk ėshtė nė kėtė shkallė tė kuptimit, praktikimin dhe pėrmbajtjes sė rregullave tė Islamit, atėherė nėnkuptohet qė ai ėshtė i devijuar, moralprishur dhe largė Islamit, sado qė tė paraqitet para njerėzve se ėshtė i mirė, devotshėm dhe besimtarė i fortė. Lidhur me kėtė, ata qė duan tė martohen i udhėzon edhe Muhammedi alejhisselam, qė tė zgjedhin burrin ose gruan me besim Islam, qė gruaja t’i kryej obligimret ndaj burrit, fėmijėve dhe shtėpisė.

Transmeton Buhariu, Muslimi dhe tė tjerėt nga Ebu Hurejra (Zoti qoftė i kėnaqur me tė) se Muhammedi a.s. ka thėnė: "Femrėn e martojnė katėr gjėra: pasuria, nderi familjarė, bukuria dhe feja. Zgjidhe fetarėn, tė lumtė!"

Nga ana tjetėr, pejgamberi a.s. i udhėzon pėrgjegjėsit (prindėrit) qė bijės t’i kėrkojnė njė bashkėshortė fetarė dhe tė moralshėm, pėr t’i kryer detyrimet ndaj familjes, bashkėshortės dhe fėmijėve. Poashtu tė ruajė nderin me gjelozi dhe tė kujdesėn pėr nevojat e pėrgjithshme tė shtėpisė (familjės).

Transmeton Termilliu nga Muhammedi a.s., ku thuhet: "Nėse vjen te ju ndonjė djalė tė cilit ja pelqeni fenė dhe moralin – martojeni, e nėqoftėse nuk e bėni kėtė (dmth. Nuk e martoni vajzėn tuaj me tė) do tė bėhet trazirė dhe rrėmujė e madhe mbi tokė".

A ka gjė mė tė keqe se femra tė bierė nė kthetrat e njė tė fejuari ateist e tė pamoralshėm, i cili nuk e pėrfill para bashkėshortės as farefisin, as marrėveshjėn, ashtu siē nuk i kushton rėndėsi nderit, gjelozisė, besnikėrisė dhe familjės?

A ka mynxyrė (tė keqe) mė tė madhe se gruaja besimtare tė jetė nė kthetrat e njė burri tė shthurur e tė pamoralshėm, i cili e detyron atė tė zhvishet dhe tė shoqėrohet me burra tė huaj, tė konsumoj alkool dhe tė vallėzojė me tė huaj, tė largohet nga pėrgjegjėsia e fesė dhe e moralit?

Sa femra muslimane qė kanė qenė shembuj tė nderit e pastėrtisė, fatkeqėsishtė kur shkojnė nė njė shtėpi tė amoralshmish dhe tė njė burri tė shfrenuar, nėn ndikimin e tij bėhen gra tė pamoralshme, qė nuk u kushton rėndėsi parimeve tė vlefshme, pikpamjeve pėr nderin dhe pastėrtinė! S’ka dyshim se prej tyre do tė lindin e do tė rritėn fėmijėt qė do tė bėhėn tė pamoralshėm, pėrveē nė rastet kur gjendet ndonjė njeri qė i nxjerrė nga ajo vorbull e ēroditjes dhe i udhėzonė nė dhėn e drejtė. Pra zgjedhja e femrės me baza fetare dhe morale ėshtė njė prej kushteve mė tė rėndėsishme qė do tu sigurojė bashkėshorteve harmoni tė plotė, fėmijėve edukim tė mirė, ndėrsa familjes nder dhe stabilitet tė duhur.

Njė nga rregullat e Islamit pėr zgjedhjen e shokut (shoqes) tė jetės ėshtė qė bashkėshortja tė jetė nga njė familje fisnike dhe e dėgjuar pėr mirėsi, nder e moral, pėr shkak se njėrėzit janė burim i sė mirės dhe i sė keqės; dikush ėshtė i ndreuar e dikush i poshtėruar, dikush i moralshėm e dikush i pamoralshėm. Me tė vėrtetė nė ndryshimine cilėsive ka aludura Muhammedi a.s., kur thotė:

" Njerėzit dallohen sipas tė mirės dhe tė keqes, siē dallohen edhe metalet; ai ka qenė i pajisur me virtyte tė mira nė kohėn e injorancės, i gėzon po ashtu edhe nė Islam, nėse i praktikon rregullat e Islame". (transmeton Tajalisiu, Ibnu Meni-i dhe Askeriu…)

Pėr kėtė shkak Muhhamedi a.s. porosit ēdonjėrin qė do tė martohet qė ta zgjedhė bashkėshorten me baza tė shėndosha tė nderit dhe mirėsisė.

Ja disa hadithe tė pejgamberit a.s. lidhur me kėtė:

Transmeton Daru Kutniu, Askeriu dhe Ibnu Adiu nga Ebu Said El-Huderi, ku thuhet se Muhammedi a.s. ka thėnė: "Ruhuni nga barishtet e plehut!" As-habėt thanė se ēka janė ato barishte plehu. Muhammedi a.s. tha: "Gruaja e bukur nė rrethin e prishur".

Transmeton Ibnu Maxhe, daru Kutniu dhe Hakimi nga Aishja (Zoti qoftė i kėnaqur me tė ) nė njė hadith Merfuė: "Kėrkoni gra tė mira dhe fisnike, se prejardhja trashėgohet".

Transmeton Ibnu Adiju dhe Ibnu Asakiri nga Aishja (Zoti qoftė i kėnaqur me tė) gjithashtu nė njė hadith Merfuė:

"Kėrkoni pėr martesė gra tė mira dhe fisnike, sepse ato lindin (fėmijė) tė ngjashėm me vėllezėrit dhe motrat e tyre" Nė njė transmetim tjetėr: "Kėrkoni vende tė volitshme pėr martesė se ndoshta fėmija ngjet nga dajallarėt e tij". Transmeton Ibnu Adiju nė librin e tij "El-Kamil", nė njė hadith Merfuė: "Martohuni me njė vajzė familjare se prejardhja trashėgohet".

Krejt kėto hadithe i udhėzojnė ata qė dėshirojnė tė martohen, qė gratė t’i zgjidhen nga njė rreth i mrė, tė kenė prejardhje nga stėgjyshėr tė lavdėruar e bujarė.

Ndoshta kėtu qėndron e fshehta qė me kėtė bashkėshort tė lindin fėmijė tė ndershėm, tė pajisur me moral Islam qė, nga nėnat sė bashku me qumėshtin e vlefshėm qė thithin, tė edukohen mirė dhe me moral tė shėmdoshė!

Duke u nisur nga ky parim, Othman Ibn Ebil’As Eth-Thekafij porosit djemt e tij qė t’i zgjedhin bashkėshortet dhe t’i largohen derės sė keqe. Ja dhe fjalėt e tij:

Pėr tė vėrtetuar kėto fjalė, ja pėrgjigjja e Omer El-Farukit (Zoti qoftė i kėnaqur me tė) kur e pyet njėri prej fėmijėve tė tij se ēfarė detyre ka prindi ndaj fėmijės sė vet:

Pėr ata qė duan tė martohen s’ka rrugėdalje tjetėr, pėrveē se t’i zgjedhin bashkėshortet e mira e me prejardhje tė mirė qė kėshtu nė martesė tė jenė tė lumtur dhe tė kenė familje tė pastėr, pasardhės dhe besimtarė tė mirė.

Prej udhėzimeve tė urta Islame nė zgjedhjen e bashkėshortes, ėshtė edhe dhėnia pėrparėsi martesės sa mė larg fisit, qė tė mos ketė rrezik fėmija tė jetė me tė meta psiko-fizike, me sėmundje ngjitėse e tė trashėgueshme si dhe pėr tu zgjeruar lidhjet shoqėrore. Nė kėtė martesė gjendet forca, bashkimi mes myslimanėve ėshtė mė i qėndrueshėm kurse njohja e tyre zgjerohet.

Prandaj nuk duhet tė ēuditemi kur hasim thėniet e Muhammedit a.s.ku na e tėrheq vėrejtjen pėr martesėn me tė afėrmit, se fėmija mund tė rritet i dobėt, se tė metat e tyre mund tė trashėgohen, si:

"Mos u martoni me tė afėrmit se fėmija lind me tė meta psiko-fizike (tė meta mendore e trupore)", ose "Largohuni tė afėrmve qė fėmijėt tė mos lindin me tė meta psiko-fizike".

Kėtė e vėrteton shkenca e gjenetikės ku thuhet se: "Martesa me tė afėrmit lind fėmijė me tė meta mendore dhe trupore, trashėgon cilėsi tė kėqija morale dhe trdita shoqėrore tė shėmtuara".

Kėtė zbulim Muhammedi a.s. e ka vėnė nė pah 14 shekuj para se ta thotė shkenca fjalėn e saj. Me tė vėrtetė All-llahu xh.sh ėshtė i drejtė kur thotė:

Prej udhėzimeve tė tjera tė urta Islame rreth zgjedhjes sė bashkėshortes ėshtė edhe pėrparėsia e martesės me beqaren. Kjo gjė lidhet me disa tė mira dhe vlera tė mėdha!

Kėto vlera janė:

Mbrojtja e familjes nga prishja dhe pėrēarja e jetės bashkėshortore, gjė qė njėherit ėshtė edhe pėrforcim i lidhjeve tė dashurisė bashkėshortore, sepse beqarja ėshtė besnike, e sinqertė dhe e dashuron personin, i cili do ta marrė nė mbrojtje. Me tė vejėn ndodh e kundėrta, ajo nuk mund tė pėrshtatet, tė dashurohet dhe tė lidhet shpirtėrisht me bashkėshortin e dytė qė dallon nga i pari. Sjellja e bashkėshortit tė parė ndryshon nga sjellja e bashkėshortit tė dytė.

Lidhur me kėtė po japim sqrimet, tė cilat Aishja (Zoti qoftė i kėnaqur me tė ) i thotė gjatė bisedės me Muhammedin a.s.

Muhammedi a.s.tha:

"Natyrisht, prej drurit qė nuk ka ngrėnė kush". Atėherė Aishja tha: "Pra, unė jam ajo". (Transmeton Buhariu)

Me kėtė ajo ka pasur pėr qėllim tė tregojė vlerėn e saj prej grave tė tjera. (Kini prasysh se Muhammedi a.s. s’ėshtė martuar me asnjė beqare tjetėr pėrveē asaj).

C’ėshtė e vėrteta, Muhammedi a.s. pėrmend edhe disa dobi tė tjera nga martesa me beqare, kur thotė:

Po ashtu Muhammedi a.s. i tregon Xhabirit (Zoti qoftė i kėnaqur me tė) se martesa me beqare e lind dashurinė dhe e pėrforcon anėn e mbrojtjes dhe tė pastėrtisė…

Transmeton Buhariu dhe Muslimi se Muhammedi a.s., duke u kthyer nga lufta "Dhatu Er-Rikaė", Xhabirit i ka thėnė:

Xhabiri iu pėrgjigj:

Muhammedi a.s.tha:

Xhabiri tha:

Muhammedi a.s. tha:

Xhabiri tha:

Muhammedi a.s. tha:

Hadithi i Xhabirit aludon nė atė se martesa me vejushėn ėshtė mė mirė se me beqaren, nė disa raste pėr t’u plotėsuar bashkėpunimi, siē ėshtė rasti i lartpėrmendur. Me kėtė vėrtetohet fjala e All-llahut xhel-leshanuhu:

"Ndihmohuni mes vete, me tė mira dhe nė tė mbara…" (El-Maide, 2)

Prej udhėzimeve tė Islamit nė zgjedhjen e bashkėshortes, ėshtė zgjedhja e njė femre qė lind. Femra e tillė njihet me anė tė dy gjėrave:

E para: Tė mos e ketė trupin tė prekur nga sėmundjet qė ndalojnė shtatzėninė. Pėr ta ditur kėtė gjė duhet konsultuar me specialistėt e gjinekologisė.

E dyta: Tė merret parasysh gjendja e nėnės dhe motrave tė saj tė martuara nė aspektin e lindjes, sepse nė qoftė se janė nga ato qė lindin, ka mė shumė gjasa qė ajo tė lindė.

Edhe shkencėrisht ėshtė vėrtetuar se femra qė lind ėshtė me trup dhe shėndet tė mirė…Njė femėr e kėtillė ka mundėsi t’i kryejė punėt shtėpiake, kėrkesat edukative dhe detyrimet e bashkėshortėsisė nė mėnyrė mė tė pėrpiktė…

Duhet cekur se ai qė vlerėson se ka mundėsi t’i kryejė detyrat e tij edukative ndaj fėmijėve nė njė mėnyrė mė tė pėrsosur, atėhere s’ka rrugėdalje tjetėr nė qoftė se do tė martohet pėrveē se tė kėrkojė njė grua qė lind, qė kėshtu tė shtohet ummeti i Muhammedi a.s. , i cili ka ardhur pėr tė mirėn e njerėzisė…

Ja edhe njė udhėzim i Muhammedit a.s.tek i cili erdhi njė njeri dhe i tha:

"O i dėrguari i All-llahut! Unė e dua njė femėr me famė dhe pasanike, por ajo nuk lind. Atė martohem me tė?" Muhammedi a.s. nuk e lejoi qė tė martohet me tė.

Ai erdhi pėrsėri dhe ia tha tė njėjtat fjalė, kur erdhi pėr herė tė tretė, Muhammedi a.s. i tha:

"Martohuni me ato qė lindin dhe qė janė tė dashura (te burrat e vet), se unė do tė mburrem me numrin tuaj tė madh ndaj ummeteve tė tjera". (Transmeton Ebu Davudi, Nesaiu dhe Hakimi)

Pėr tė qenė martesa nė harmoni dhe fryt i njė familjeje tė fortė dhe tė shėndoshė, Islami porositė qė pėr bashkėshorte tė zgjedhet femra e shėndoshė psiko-fizikisht. Islami u jep tė drejtėn e ndrjes, nė qoftė se njėri prej bashkėshortėve ėshtė i sėmurė dhe nuk mund t’i kryejė punėt intime bashkėshortore.

Muhammedi a.s. thotė:

" Largohu prej atij qė ėshtė i sėmurė nga lepra, ashtu siē ik prej luanit". (Transmeton Buhariu)

"Tė mos shkojė i sėmuri (me sėmundje ngjitėse) tek i shėndoshi…" (Transmeton Buhariu)

Pra, Islami e pėrcakton bėrthamėn e parė tė familjes me anė tė martesės sepse ajo bėhet mbi baza tė forta dhe rregulla tė forta dhe rregulla praktike e tė shėndosha nė zgjedhjen e bashkėshortes. Prej atyre mė tė rėndėsishme janė: zgjedhja e bashkėshortes me baza fetare, me prejardhje fisnike dhe me nder familjar, dhėnia e pėrparėsisė martesės me beqare etj.

Kur ta dijė muslimani se prej ku duhet tė fillojė pėr formimin e familjes myslimane, pasardhėsve dhe gjeneratės qė beson nė All-llahun xh.sh atėherė atij i lehtėsohen barret me tė cilat ėshtė i ngarkuar, nė shikimin e tij ėshtė i lehtė ēdo hap qė e merr nė edukimin e fėmijės sė tij.

Madje do tė jetė i suksesshėm edhe nė formimin e familjes dhe ardhmėrisė sė saj…

Pėr shkak se ai e ka sjellė nė shtėpi gurthemelin, mbi tė cilin do tė vihen shtyllat e njė edukimi tė fortė, bazat e njė morali shoqėror dhe shenjat e njė shoqėrie e tė vlefshme…