Lufta ndaj mendjeve dhe zemrave muslimane
04.07.2005 Nga: Aijaz Zaka Syed

A ėshtė kjo mėnyra pėr tė fituar luftėn ndaj zemrave dhe mendjeve muslimane?

Ekspertėt dhe shkrimtarėt mė tė shquar tė Perėndimit duken me tė vėrtetė tė hutuar nga reagimi i jashtėzakonshėm i muslimanėve kundrejt raporteve pėr sjelljen poshtėruese ndaj Kur’anit. Ata nuk e shprehin nė shumė fjalė por ėshtė e qartė se shpėrthimi i mllefit tek muslimanėt qė nga Maroku e deri nė Malajzi, ka lėnė Perėndimin tė hutuar dhe tė menduar. Ē’kėrkon kjo bashkėsi? Si mundet qė njė incident i vogėl qė prek librin e shenjtė i bėn ata kaq nevrik? Poblemi qėndron tek perėndimi i cili kurrė nuk mund tė kuptoj tėrėsisht lidhjen dhe simpatinė e muslimanėve me besimin e tyre. Shumica e muslimanėve besojnė qė parimet e fesė duhen tė praktikohen nė tė gjitha sferat e jetės sė tyre tė pėrditshme, meqė janė dėrguar nga Allahu i gjithfuqishėm pėr tė mirėn e tė gjithė njerėzimit dhe ai duhet tė shėrbejė si burim i pėrhershėm udhėzues pėr tė gjitha kohrat.

Nga ana tjetėr, Perėndimi apo bota krishtere ka krijuar njė skeptizėm tė vrazhdė, apo pėrbuzje, kundrejt ēdo gjėje qė ėshtė fetare. Ēdo gjė qė ėshtė e shenjtė pėr pjesėn tjetėr tė botės nuk ėshtė e shenjtė nė sytė e Perėndimit.

Nėse shumica e Perėndimit kristian ka patur gjatė shekujve njė zhgėnjim tė shqetėsuar me besimin e tyre dhe sot nė pėrgjithėsi e shikon atė mė shumė si njė ēėshtje private e cila mė sė miri duhet tė mbetet brenda katėr mureve tė njė kishe lokale, vetė kisha ėshtė fajtore pėr kėtė.

Kontrolli i tepruar i Kishės ndaj bashkėsisė sė saj gjatė shekujve shtypės, (Epokės sė Errėt) e deri nė Rilindjen Evropjane (e kujtoni Inkuizicionin Spanjoll apo, si Kisha persekutoi Galile Galileun pėr besimet e tij shkencore?), dhe kundėrshtimet e saj tė palogjikshme kundrejt tė gjitha kėrkimeve shkencore shkaktuan njė lėkundje tė madhe tek masat. Si rrjedhim, shoqėria perėndimore dėboi Kishėn pėrgjithmonė nga jeta e tyre dhe nga ekzistenca e pėrditshme. Ēfarė ėshtė mė e rėndėsishme, ėshtė qė ky konflikt i pashpresė me kishėn shkaktoi edhe mosbindje tė thellė dhe pėrbuzje pėr tė gjitha religjionet e tjera tek mendjet perėndimore, dhe kjo vėshtirė qė mund tė ndryshohet.

Ky ėshtė shkaku pse shoqėria perėndimore nuk reagon kur religjioni i tyre, dhe ēdo gjė qė simbolizon atė, pėrqeshet, dhe poshtėrohet. Asnjė nuk habitet nė Perėndim kur Jezusi apo nėna e tij Maria pėrēmohen nga profetėt e rinj tė kulturės pop. Asnjė nuk ndjehet ofendues nėse gjysėm–metali siē ėshtė Madona pėrdridhet duke shkėrryer kryqin nė dysheme. Nuk ka pasur protesta nė rrugėt perėndimore kur filmat siē ėshtė edhe “Yshtėsi” (The Exorcist), shfaq adhuruesit e djallit duke njollosur kryqin dhe duke pėrqeshur Jezusin. Kėto gjėra injorohen nė perėndim meqė janė pjesė e tė ashtuquajturės liri artistike apo liri fjale.

Pėrkundrazi, nė shoqėrinė muslimane, sjellje tė tilla ndaj fesė e madje edhe ndaj atyre qė e predikojnė atė, shkaktojnė shqetėsime dhe neveri. Perėndimi nuk mund tė kuptoj se sa shumė dhimbje dhe ankth, njė shprehje e parespektueshme ndaj Profetit, dhe Librit mund tė shkaktojė tek muslimanėt. Nderimi i fesė dhe gjithēka qė lidhet me tė ėshtė pjesė esenciale dhe fundamentale e besimit dhe e psiqikės sė muslimanit. Dhe ky respekt nuk ėshtė i kufizuar vetėm nė Kur'anin e shenjtė dhe nė Profetin Muhamed, paqja qoftė mbi tė, por ėshtė edhe pėr tė gjithė tė Dėrguarit e Zotit dhe tė gjitha Shkrimet e shenjta tė dėrguara nga Ai.

Nėse perėndimi kėrkon tė kuptojė kėtė aspekt tė psiqikės muslimane, ai kurrė nuk mund tė vlerėsojė pse vargjet e Salman Rushdisė (Vargjet Satanike) nxorrėn nė rrugė besimtarėt anė e mbanė botės muslimane. Apo pse afganistanezėt pėrballuan me guxim zjarrin e policisė nė Kabull pėr tė protestuar nėpėrkėmbjen e Kur'anit nė Guantanamu Bay.

Por edhe sikur tė themi qė ushtarėt amerikan nuk ishin nė dijeni pėr kėtė sensibilitet tė muslimanėve, ėshtė e vėshtirė tė pranohet fakti se sjellja poshtėruese ndaj Kur'anit ishte akt i pakujdesshėm i ushtarėve tė padijshėm. Dua tė them se sa zemėrgur dhe sa indiferent mund tė bėhesh pėr kėtė? Dhe sa herė autoritetet amerikane do tė fajėsojnė kėsilloj aktesh fyese mbi “disa molla tė kalbura”? Qė nga Afganistani nė Abu Ghraib e deri nė Guantanamu Bay ėshtė njė varg i pafund me “molla tė kalbura”, i gjithė koshi duket se, ėshtė prekur nga kalbėsira.

Ēfarėdolloj shpjegimi qė mund tė ketė Washingtoni pėr kėto akte tė pajustifikuara, kjo pa dyshim nuk ėshtė mėnyra pėr tė fituar luftėn ndaj zemrave dhe mendjeve muslimane. Nėse kjo ėshtė ēfarė kishte nė mendje Presidenti amerikan Xhorxh W. Bush, kur ai premtoi “liri njerėzore dhe demokraci” pėr njerėzit nė tokat muslimane, bota Islame do t'ia kalonte mė mirė pa dhuratat amerikane. Faleminderit por jo faleminderit!

Shqipėroi nga anglishtja

Ilda SADRIU