Kurbanat e ēmendurisė
08.09.2004 Nga: Bashkim Aliu

Fillimi i shtatorit, krahas asaj se ėshtė muaji kur hapen dyert e shkollave dhe nxėnėsit kthehen nė bangat e shkollės pas pushimit veror, kėtė vitė u dallua edhe me njė ngjarje e cila e tronditi gjithė opininonin botėrorė, por nė tė njejtėn kohė e rikujtoi ndėrgjegjen e fjetur tė njeriut anembanė botės e nė veēanti tė “tė mėdhejve” se ėshtė ēmenduri me pasoja katastrofike tė tentosh ti mbashė tjerėt nėn thundrėn tėnde me dhunė, gjegjėsisht marrja peng e qindra personave, shumica nxėnės fillorist nė njė shkollė nė qytetin Beslan tė Osetisė veriore nga ana e luftėtarėve ēeēen.

Nuk ka asnji dilemė se Islami nuk lejon qė tė merren peng fėmijėt, sepse ata janė tė pa fajshėm dhe nėse kthehemi nė jetėshkrimin e tė dėrguarit tė Allahut s.a.v.s. dhe shokėve tė tij besnik tė cilėt erdhėn nė krye tė shtetit pas tij, do tė shohim se ata vazhdimisht i kanė porositur ushtarėt musliman kur kanė dalė nė luftė qė mos vrasin fėmijė, pleq, gra dhe njerėz qė janė ngujuar nė faltore pėr tu lutur nėse nuk marrin pjesė nė luftė kundėr muslimanėve, poashtu i kanė porositur edhe mos i shkatėrrojnė pa nevojė kulturat bujqėsore, mirėpo ėshtė shumė e qartė nė Islam dhe nė tė drejtėn ndėrkombėtare e cila si duket sot nė botė vlen vetėm pėr tė dobtit por jo edhe pėr tė fortit, se nuk mund dikush ta rrobėrojė dikend kur Allahu tė gjithė njerėzit i ka krijuar tė lirė nga rrobėria ndaj njeriut.Pėr atė, tė gjitha veprimet qė ndodhin si reaksion ndaj pushtuesit janė barė qė duhet t’i ngarkohet pushtuesit dhe veprimeve tė tij antinjerėzore.

Drama e pengėve tė shkollės sė Beslanit mbaroi tragjikisht, dhe pa dyshim u shėnua si njė nga kapitujt mė tė pėrgjakshėm tė ndodhive tė kidnapimit nė historinė moderne, por me fajin e kujt, tė fėmijėve, apo tė kidnapuesve, apo ekziston pala e tretė e cila ėshtė pėrgjegjėse pėr gjithė kėtė epilog tragjik dhe tė pėrgjakshėm tė kėsaj drame?

Ėshtė mėse e vėrtetė se sikur mos tė kishin intervenuar forcat speciale ruse me tre shtator-dita e xhuma, kjo dramė nuk do tė mbaronte kėshtu tragjikisht, por kishte edhe mundėsi e forma tjera tė pėrfundimit tė krizės sė pengėve nė Beslan.
Deklaratat e zyrtarėve rus se pėrdorimi i dhunės pėr t’i dhėnė fund dramės sė pengėve nuk ka qenė nė rend dite, por se pėrleshja ka filluar pa parashikuar kur disa peng kanė ikur dhe atėherė kanė filluar tė shtėna nga ana e pengmarrėsve nga njėra anė nė drejtim tė pengėve qė i kishin ikur dhe popullatės nga ana tjetėr nė drejtim tė pengmarrėsve dhe se nė brendi tė shkollės janė dėgjuar shpėrthime ndėrkaq edhe disa kidnapues kanė tentuar tė ikin bashk me pengėt, janė tė zbehta, pa mbėshtetje tė fortė e aq ma pak mund tė meren si arsye pėr ta justifikuar mbarimin tragjik tė kėsaj drame ku kanė ra viktima diku 500 vetė.

Analistėt tė cilėt i njohin mirė rrethanat e Rusisė dhe mentalitetin e logjikėn politike tė presidentit aktual Vlladimir Putin, theksojnė se intervenimi i forcave speciale ruse ka qenė i pritur pas ndėrmjetėsimit tė ish presidentit tė Ingushetis Ruslan Aushev i cili pėrndryshe ka qenė gjeneral nė ushtrinė sovjetike.Ai doli prej shkollės ku ishin tė pėrqėndruar luftėtarėt ēeēen dhe pengėt dhe u kumtoi zyrtarėve rus se kėrkesa e ēeēenėve ėshtė tėrheqja e forcave okupatore ruse nga ēeēenia, por nė tė njejtėn kohė ai ka mundur tu jep edhe infromata pėr numrin e ēeēenėve, armėt e tyre, sasinė e armėve dhe llojin, lėndėt shpėrthyese, pozicionet etj, qė mund tė thuhet se edhe ėshtė porositur nga rusėt ta bėn kėtė ashtu qė intervenimi i forcave speciale ruse tė jetė i suksesshėm.

Edhe pse ēdo herė kanė thėnė para botės se jeta e pengėve ėshtė mė e rėndėsishme, realiteti tregoi diēka tjetėr pėr zyrtarėt rus, apo thėnė mė saktė pėr presidentin Putin i cili duhet tė japė urdhėr pėr intervenim apo mos intervenim.

Raporte tė ndryshme gazetareske flasin se popullata e Rusisė ka qenė e pa kėnaqshme me menaxhimin e krizės nga ana e qeverisė ruse, ndėrkaq sikur tė kish zgjatur edhe vetėm pėr pak ditė, ekzistonte mundėsia qė popullata e Beslanit dhe Osetisė mė gjėrė tė protestojnė kundėr politikės ruse nė ēeēeni dhe tė kėrkojnė tėrheqjen e forcave tė veta prej ēeēenie.Putini e kuptoi kėtė seriozisht, pėr atė edhe tė gjitha rrethanat flasin se ai shpejtoi ta pėrfundojė krizėn sa ma shpejtė, gjegjėsisht para se tė ndodhin gjėra tė padėshirueshme pėr tė nga ana e popullatės ruse, pa marrė parasyshė se si do tė jetė bilanci i kėsaj drame.
Pėr ta mbrojtur pushtetin dhe politikėn nacionaliste kolonialiste tė cilėn e udhėheq, Putini nuk e pa tė udhės t’i kursej kufomat e shkollės sė Beslanit, por tė gjithė ata i ēoi kurbana pėr politikėn e tij “atdhetare” dhe “mbrojtjen” e Rusisė.

Pra, pėrgjegjės pėr mbarimin tragjik tė kėsaj drame janė vetė zyrtarėt Rus tė cilėt mė tė rrezikshm e panė protestėn kundėr tyre dhe kundėr politikės sė tyre se sa pėsimin e qindra njerėzve nė shkollėn e Beslanit.Poqese fillohet tė flitet pėr pėrgjegjėsinė e pengmarrėsve, mendoj se do tė thuhej shumė shkurt se nuk bėn tė merren peng fėmijėt, por krizat nė Rusi i inicojnė vetė zyrtarėt rus tė cilėt e dhunojnė dhe e shtypin qindra vite me rrethė popullatėn e Ēeēenisė, apo thėnė ndryshe ua kanė rrėmbyer lirinė, dhe prej njerėzve tė tillė mund tė priten veprime tė tilla sepse ti ia ke marrur nėpėr kėmbė lirinė dhe vullnetin, e ke shėndruar nė shtėpi tė vet qiraxhi.

Gjithė ata qė kanė lexuar pėr sllavėt apo kanė jetuar afėr tyre, e kanė tė qartė se ata e kanė nė gjak grabitjen e tė huajės dhe pushtimin e tjerėve, sikur qė ushte rasti edhe me Kosovėn, Bosnjėn, Maqedoninė etj.Ata janė tė predisponuar tė pushtojnė dhe tė nėpėrkėmbin tjerė dhe pa kėtė s’mund tė jetojnė, por e kanė tė qartė se ata ēdo herė nė fund i kanė paguar shtrejtė kėto veprime jo normale.
Pleqėt tanė na kanė treguar edhe pėr njė moment tjetėr nė mentalitetin dhe logjikėn e tyre.Ata i kanė vrarė vetė fėmijėt, pastaj i kanė nxjerrur te dera dhe i kanė akuzuar ushtarėt osmanlij se e kanė bėrė kėtė masakėr nė fėmijėt e tyre.

Studiues tė ndryshėm kanė paraqitur dyshime pėr atė se a thua me tė vėrtetė gjermanėt fashist i kanė vrarė studentėt nė Kragujevc nė luftėn e dytė botėrore, apo ky ėshtė proces i montuar nga vetė serbėt pėr ti akuzuar gjermanėt?! Pra, ekzistojnė dyshime se vetė serbėt e kanė montuar kėtė proces.

Kėtė si duket e kanė zbatuar edhe zyrtarėt rus tė cilėt menduan se gjithė opinioni botėrorė ėshtė me ata dhe tash ēka tė bėjnė u falet, pėr atė nuk ka qenė problem se saq vetė vriten.

Kokfortėsia e lidershipit rus dhe politika e tyre e stėrngarkuar me ēėshtjen ēeēene janė dy antipoda qė kur piqen nė njė vend shkaktojnė tragjedi si nė rastin konkret.

Npėrfundimi i kėtillė i dramės sė pengėve, nxjerr nė shesh njė fakt paradoksal:te disa politikan, vlera e njeriut ēdo herė vin duke u zvogėluar kur ėshtė nė pyetje arritja e ndonji qėllimi politik.Paralelisht me epilogun tragjik tė pengėve nė shkollėn e Beslanit, duhet shikuar edhe mentaliteti non sens i pushtuesit.

Kanė mundur tė pėrdoren edhe metoda tjera, por ja joshėsit e pushtetit dhe tė magjepsurit me veten, nxituan qė tė shėndrohen nė faktor i cili dikton tempo tė gjanrejeve, pa marrė parasyshė se sa ėshtė ēmimi qė duhet tė paguhet pėr veprimet e kėtilla.

Nėse popullata ruse don tė jetojė e qetė dhe e sigurt bashk me fėmjėt e vet, duhet tė kėrkojė pėrgjegjėsi prej Putinit dhe tė zgjedh nė krye tė shtetit njeri i cili din t’i vlerėsoj gjėrat, nuk do tė jetė rrob i logjikės dhe ideologjike retrograde tė pushtimit, tė kėrkojnė me kėmbėngulje qė tė evitohen rreziqet dhe mos vijnė sulmet ndaj fėmijėve tė tyre dhe vetė atyre si rezultat i politikės pushtuese dhe logjikės sė dhunės.Kėtė duhet ta bėjnė edhe organizmat ndėrkombėtare, ta qortojnė publikisht lidershipin rus pėr kėtė tragjedi tė menaxhimit tė dobėt tė krizės nga ana e tyre dhe tė hapin dialog tė drejtė dhe objektiv pėr shumė ēėshtje tė pazgjidhura nė botė, fjala vjen si ēėshtja ēeēene.

Popullata e atjeshme do t’i mbledh kufomat e fėmijėve tė vet, sikur qė e bėjnė kėtė nėnat ēeēene pėr ēdo ditė si shkak i dhunės ruse, do t’i pėrkujtojė gjatė gjithė jetės, por historia do tė shėnojė nė faqet e veta se ēfarė njerėzish pa ndjenja dhe kokėfortė ka pasur, pėr politikėn e tyre tė ēmendurisė i ēojnė kurbana edhe njerėzit e vet.

Nė kėtė botė ka vend pėr njerėzit e paqės, sigurisė, mirėkuptimit e jo dhunės, shtypjes dhe pushtimit.

Nėse dikush don tė jetė i qetė dhe i sigurtė, duhet t’i len ai para tjerėt tė qetė dhe tė sigurtė, sepse pėrndryshe kostoja qė do ta paguajnė njerėzit ėshtė e madhe.